19
Arazchi svetofor
Darslik: 2-qism, 6–10-betlar
MaqsadKo‘rinmas mehnat ham muhim ekanini tushunish; arazlash va kechirishning oqibatini muhokama qilish.
Yangi so‘zlar
araz · grudge, sulkingtartib · ordere’tibor · attentionminnatdorchilik · gratitude
Tushuntirish
Ba’zan biz doimiy bajariladigan ishni sezmay qolamiz. Ammo u to‘xtasa, tartib buziladi. Darslikdagi Nasiba Erxonovaning «Arazchi svetofor» hikoyasida svetoforlar arazlab, chorrahada tartibsizlik boshlanadi. Biz bu hikoyani takrorlamaymiz. O‘z matnimizda maktab qo‘ng‘irog‘i haqida o‘qiymiz. Hikoyani o‘qiganda «sabab — oqibat» savollariga e’tibor beramiz: nima uchun shunday bo‘ldi? Natijasi nima bo‘ldi?
Namunalar
«Jim qolgan qo‘ng‘iroq». Maktab qo‘ng‘irog‘i har kuni vaqtida jaranglardi, lekin hech kim unga rahmat aytmasdi. Bir kuni u: «Meni hech kim sezmaydi», — deb arazladi va jim qoldi. Dars tugaganini bilmay, bolalar sinfda o‘tirib qolishdi, tanaffusda esa bir sinf ertaroq chiqib ketdi. Maktabda tartibsizlik boshlandi. Direktor texnikni chaqirdi, qo‘ng‘iroq sozlandi. Bolalar uning oldiga gul qo‘yib, «Rahmat» deb yozishdi.
Sabab: qo‘ng‘iroq jim qoldi. Oqibat: maktabda tartib buzildi.
Sinfda faoliyat
«Ko‘rinmas yordamchilar»: bolalar maktabda sezilmay ishlaydigan odamlarni sanab, ularga rahmat xati yozadi.
Mashq
1
Qo‘ng‘iroq nega arazladi?
Hech kim unga rahmat aytmagani uchun.
2
Qo‘ng‘iroq jim qolgach, nima bo‘ldi?
Maktabda tartibsizlik boshlandi.
3
Muammoni kim hal qildi?
Texnik qo‘ng‘iroqni sozladi.
4
Bolalar qo‘ng‘iroqqa nima qilishdi?
Gul qo‘yib, «Rahmat» deb yozishdi.
5
Matndagi sabab va oqibatni ayting.
Qo‘ng‘iroq jim qoldi, shuning uchun tartib buzildi.