7
Bir-birin kuzatar fasllar
Darslik: 1-qism, 27–31-betlar
MaqsadFasllarning ketma-ketligi va har bir fasl ishini aytish; fasllarni jonlantirish usulini tushunish.
Yangi so‘zlar
fasl · seasonketma-ketlik · sequence, orderekin · crop, sown plantdam olmoq · to rest
Tushuntirish
Yilda to‘rt fasl bor: bahor, yoz, kuz, qish. Ular har yili shu tartibda almashadi. Darslikda Po‘lat Mo‘minning fasllar haqidagi she’ri bor: unda fasllar bir oilaning farzandlari kabi tasvirlanadi. Bunga jonlantirish deyiladi — narsaga odamga xos xususiyat beramiz. Biz she’rni qayta aytmaymiz, fasllar haqida o‘z matnimizni o‘qiymiz.
Namunalar
«Bobomning bog‘i». Bobom bog‘da yil bo‘yi ish qiladi. Bahorda u ko‘chat o‘tqazadi va yerni yumshatadi. Yozda daraxtlarni sug‘orib, mevalar pishishini kutadi. Kuzda hosilni terib, omborga joylaydi. Qishda bog‘ dam oladi, bobom esa asboblarni ta’mirlaydi. «Har fasl o‘z ishini qilsa, yil to‘kis bo‘ladi», — deydi bobom. Men ham bog‘da unga yordam beraman.
Fasllar tartibi: bahor → yoz → kuz → qish. Qish: dekabr, yanvar, fevral.
Sinfda faoliyat
«Fasl doirasi»: bolalar doirada turib, fasllarni tartib bilan aytadi; har biri o‘sha faslda nima qilishini qo‘shadi.
Mashq
1
Bobo bahorda nima qiladi?
Ko‘chat o‘tqazadi va yerni yumshatadi.
2
Kuzda hosil nima qilinadi?
Terib, omborga joylanadi.
3
Qishda bog‘ nima qiladi?
Dam oladi.
4
Fasllarni tartib bilan ayting.
Bahor, yoz, kuz, qish
5
«Bog‘ dam oladi» jumlasida qaysi usul qo‘llangan?
Jonlantirish