☰ Mundarija · O‘qish savodxonligi

Beruniy va berilgan va’da

Darslar 44–45 · 2 ta dars · M.E. Toirova. O‘qish savodxonligi 3-sinf, 1-qism; U.B. Aydarova, N.Q. Azizova, M.E. Toirova. 2-qism; U.B. Aydarova, N.Q. Azizova. 3- va 4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
44

Abu Rayhon Beruniy

Darslik: 3-qism, 31–33-betlar
MaqsadBeruniy haqida asosiy ma’lumotlarni aytish; olim bo‘lish uchun nimalar kerakligini tushunish.
Yangi so‘zlar
olim · scholarrisola · treatiseixtisos · field of knowledgeintilish · striving
Tushuntirish

Abu Rayhon Beruniy — buyuk o‘zbek olimi. U 973-yilda Xorazmning qadimiy shahri Kot (Kat)da tug‘ilgan va 1048-yilda vafot etgan. Beruniy astronomiya, matematika, geografiya, tarix va boshqa ko‘plab fanlar bilan shug‘ullangan. Uning mashhur asarlari orasida Hindiston haqidagi katta kitob bor. Beruniy Yer o‘lchamini hisoblab chiqqan olimlardan biri. Darslikda Pirmat Shermuhammedovning Beruniy haqidagi matni berilgan. Biz uni takrorlamaymiz, o‘z matnimizni o‘qiymiz.

Namunalar
«Beruniyni o‘rganamiz». Sinfimizda «Buyuk olimlar» haftaligi o‘tdi. Men Beruniy haqida ma’lumot to‘pladim. U yoshligidan kitob o‘qishni sevgan va bir necha tilni o‘rgangan. Olim Yerning o‘lchamini hisoblab chiqqan. Beruniy qanchalik ko‘p o‘qigan bo‘lsa, shunchalik ko‘p yangi savollar topgan. Men ham tarixiy shaxslardan o‘rnak olib, bilim olishdan charchamaslikka qaror qildim.
Muhim sanalar: 973 — tug‘ilgan; 1048 — vafot etgan. 1048 − 973 = 75 yil.
Sinfda faoliyat

«Olimlar maktabi»: bolalar Beruniy haqida 3 ta fakt yozilgan kartochka tayyorlaydi va bir-biriga tanishtiradi.

Mashq
1
Beruniy qayerda tug‘ilgan?
2
Beruniy qaysi yillarda yashagan?
3
U necha yil umr ko‘rgan?
4
Beruniy yoshligidan nimani sevgan?
5
Beruniy qaysi fanlar bilan shug‘ullangan?