☰ Mundarija · O‘qish savodxonligi

Rost so‘z va oltin kuz

Darslar 5–6 · 2 ta dars · M.E. Toirova. O‘qish savodxonligi 3-sinf, 1-qism; U.B. Aydarova, N.Q. Azizova, M.E. Toirova. 2-qism; U.B. Aydarova, N.Q. Azizova. 3- va 4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
5

Chin va Yolg‘on

Darslik: 1-qism, 21–23-betlar
MaqsadRost va yolg‘on so‘zlarning oqibatini solishtirish; she’r nima haqida ekanini aytib berish.
Yangi so‘zlar
rost · true, honestyolg‘on · lie, falsehalol · honest, fairishonch · trust
Tushuntirish

Rost so‘z ishonch keltiradi, yolg‘on esa ishonchni yo‘qotadi. Darslikda Po‘lat Mo‘minning «Chin va Yolg‘on» she’ri bor. Po‘lat Mo‘min — bolalar uchun ko‘plab she’r va hikoyalar yozgan o‘zbek yozuvchisi, uning «Hunardan unar» kabi asarlari mashhur. Bu she’rda Chin va Yolg‘on odamdek tasvirlanadi. Biz she’rni qayta aytmaymiz, o‘z matnimizni o‘qiymiz. Buyuk shoir Alisher Navoiy ham har doim rost gapirishga chaqirgan.

Namunalar
«Singan guldon». Dilshod uyda to‘p o‘ynayotib, onasining sevimli guldonini sindirib qo‘ydi. Avval u «Mushuk tushirdi», deb aytmoqchi bo‘ldi. Lekin ko‘nglida bu gap tosh bo‘lib og‘irlik qildi. Dilshod onasi oldiga borib: «Guldonni men sindirdim, kechiring», — dedi. Onasi biroz xafa bo‘ldi, ammo o‘g‘lining rostgo‘yligidan xursand bo‘lib, uni quchoqladi. Dilshod yengil tortdi.
Maqol: Yolg‘onning umri qisqa. (Yolg‘on tez ochilib qoladi.)
Sinfda faoliyat

«Ikki yo‘l»: bolalar guruhlarda bir vaziyat uchun ikki xil javob tayyorlaydi — rost va yolg‘on — va oqibatini aytadi.

Mashq
1
Dilshod nimani sindirib qo‘ydi?
2
Avval u nima deb aytmoqchi bo‘ldi?
3
Yolg‘on gap uning ko‘ngliga qanday tuyuldi?
4
Onasi nega uni quchoqladi?
5
Rost so‘z nima keltiradi?