9
Karim polvon
Darslik: 1-qism, 38–41-betlar
MaqsadXalq o‘yinlari va otga g‘amxo‘rlik haqidagi matnni tushunish; matndagi fikrlarning to‘g‘ri yoki noto‘g‘riligini aniqlash.
Yangi so‘zlar
chavandoz · horse ridertaqa · horseshoemusobaqa · competitiong‘olib · winner
Tushuntirish
O‘zbek xalqining qadimiy o‘yinlaridan biri — uloq-ko‘pkari. Bu otliq chavandozlarning musobaqasi bo‘lib, kuch, chaqqonlik va ot bilan til topishishni talab qiladi. Darslikdagi Abdulla Saidovning «Karim polvon» hikoyasida kuzgi to‘y-tomosha va ko‘pkari tayyorgarligi tasvirlanadi. Biz hikoyani qayta aytmaymiz, o‘z matnimizni o‘qiymiz. Matndan keyin «to‘g‘ri» yoki «noto‘g‘ri» deb baholanadigan gaplar bilan ishlaymiz.
Namunalar
«Otboqar Sherzod». Sherzodning Bo‘zqashqa degan oti bor. Har ertalab u otni yuvib, yolini tarab qo‘yadi. Otning tuyog‘iga yangi taqa qoqtirgan, chunki yo‘l uzoq. Sherzod sinfdoshlariga: «Ot — sadoqatli do‘st, unga mehr bilan qarash kerak», — deydi. Bayramda yosh chavandozlar kichik poygada qatnashdi. Sherzod birinchi bo‘lib marraga yetdi, lekin otini avval suv bilan sug‘orib, keyin g‘alabadan quvondi.
To‘g‘ri/noto‘g‘ri: 1) Sherzod otni har kuni parvarish qiladi. (to‘g‘ri) 2) U g‘olib bo‘lgach, otni unutdi. (noto‘g‘ri)
Sinfda faoliyat
«To‘g‘ri–noto‘g‘ri»: o‘qituvchi gap aytadi, bolalar qo‘l ko‘tarish (to‘g‘ri) yoki o‘tirish (noto‘g‘ri) bilan javob beradi.
Mashq
1
Sherzodning oti nima deb ataladi?
Bo‘zqashqa
2
Sherzod ertalab otni nima qiladi?
Yuvadi va yolini tarab qo‘yadi.
3
Nega otga yangi taqa qoqtirgan?
Yo‘l uzoq edi.
4
G‘olib bo‘lgach, Sherzod avval nima qildi?
Otni suv bilan sug‘ordi.
5
To‘g‘rimi? «Sherzod otni yoqtirmaydi».
Noto‘g‘ri