47
Oygul bilan Baxtiyor
Darslik: 3-qism, 41–42-betlar
MaqsadDoston janrining belgilarini bilish; bobo-buvilardan eshitilgan ertaklarning ahamiyatini tushunish.
Yangi so‘zlar
doston · epic poemqahramon · herovoqea · eventertakgo‘y · storyteller
Tushuntirish
Doston — xalq og‘zaki ijodida ham keng tarqalgan katta she’riy asar: unda ko‘p voqealar bo‘ladi, bosh qahramon esa bitta-ikkita bo‘ladi. «Oygul bilan Baxtiyor» — shoir Hamid Olimjonning (1909–1944) she’riy ertagi. Darslikda shu nomli matn berilgan: unda muallif buvisi aytgan ertaklarni xotirlaydi. Biz uni takrorlamaymiz, o‘z matnimizni o‘qiymiz. Ertak eshitgan bolaning xayoli kengayadi, nutqi boyiydi.
Namunalar
«Buvimning ertak kechalari». Qish kechalari buvim bizni atrofiga yig‘ib, ertak aytardi. U har ertakni boshqacha ovozda so‘zlar, goh qo‘rqitar, goh kuldirardi. Uning ertaklarida doim mehribon qahramon yovuzlikni yengardi. Biz ertak tugagach ham uzoq o‘ylab yotardik. Hozir men o‘sha ertaklarni kichik ukamga aytib beraman. Ertak bizni yaxshilikka o‘rgatadi, degan xulosaga keldim.
Doston belgilari: katta hajm, she’riy shakl, bir-ikki bosh qahramon, ko‘p voqea.
Sinfda faoliyat
«Ertakgo‘y»: bolalar sevimli ertakni ovoz va ohang o‘zgartirib so‘zlab beradi.
Mashq
1
Buvi qachon ertak aytardi?
Qish kechalari
2
Ertaklarda kim kimni yengardi?
Mehribon qahramon yovuzlikni.
3
Bola hozir ertaklarni kimga aytib beradi?
Kichik ukasiga
4
Doston nima?
Katta hajmli she’riy asar
5
«Oygul bilan Baxtiyor»ning muallifi kim?
Hamid Olimjon