Zaldagi sirli kuy
🔍 Haftaning sirri: Tushlik payti zalda pianinoda kim chalyapti?
Bu qurilmada o‘zbekcha ovoz yo‘q: so‘zlar ekranda birma-bir yonadi.
Dushanba: zaldagi kuy
Dushanba. Ingliz tilida tinglash: «Are you helpful at home?» Nodira opa matnni ikki marta o‘qidi: avval kim yordam berishini, keyin qanday ishlarni tingladik. Always, often, sometimes, never — asosiy fe’ldan oldin keladi: «I always help.» Tushlikka ketayotsak, zaldan pianino kuyi eshitildi, soat 12:30 edi! Yaqinlashsam, jim bo‘lib qoldi. Zarina yonimda edi: «I always eat lunch with you!» Anvar esa yo‘q edi; keyin so‘radim, u: «I never eat in the canteen. I sometimes go to the library.»
Topshiriq: «Har doim» inglizcha qanday?
🔍 Iz: Zaldagi pianino soat 12:30 da chalinadi, yaqinlashsam jim bo‘ladi; Zarina esa har doim men bilan oshxonada.
Parallelepiped yoyilmasi
Tushlikdan keyin matematikada to‘g‘ri burchakli parallelepipedning sini chizdik. U 6 ta to‘g‘ri to‘rtburchakdan iborat; yoqlar uch juft, teng. Qirralari 5, 3 va 2 sm bo‘lsa, yoqlar: 5 × 3 (2 ta), 5 × 2 (2 ta), 3 × 2 (2 ta), ya’ni 15, 10 va 6 sm². : 2 × (15 + 10 + 6) = 62 sm². Hamma juftning yuzini ikkilantirib qo‘shamiz. Zarina bilan qog‘ozdan quti yopishtirdik.
Topshiriq: Qirralari 4, 3 va 2 sm bo‘lgan parallelepipedning to‘la sirti?
Seshanba: sirkul va gul
Seshanba. Matematikada va doirani o‘rgandik: aylana — markazdan bir xil masofadagi nuqtalarning yopiq chizig‘i; doira — aylana va uning ichi. Markazdan aylanagacha — radius, markaz orqali o‘tuvchi — diametr: diametr = radius × 2. Radius 4 sm bo‘lsa, diametr 8 sm. bilan aylana: markazni belgilab, ochilmani radiusga tenglaymiz. Gul uchun ochilmani o‘zgartirmay, aylana nuqtasiga igna qo‘yib yana aylana chizamiz: oltita aylana — oltita ! Zarina bilan chiroyli chizdik.
Topshiriq: Radius 6 sm. Diametr necha sm?
Dostonlar va Motsart
Kechqurun oqishdan takrorladim. — uzun she’riy asar: voqealari ko‘p, bosh qahramoni bir-ikkita. Hamid Olimjon (1909–1944) «Oygul bilan Baxtiyor» dostonini yozgan: 1944 − 1909 = 35 yil yashagan. Darslikdagi xotira matnini ham takrorladik; uni qayta aytmayman. Keyin «Maqsadiga erishgan bolalar» audio matnini tingladik: bastakor Motsart 1756-yil 27-yanvarda Zalsburgda tug‘ilgan, ini erta ko‘rsatgan. Maqsad uchun mashq va sabr ham kerak. Anvar so‘radi: «Kuyni eshitib, chalib o‘rganish mumkinmi?»
Topshiriq: Hamid Olimjon 1909–1944: necha yil yashagan?
🔍 Iz: Motsart haqidagi audio matndan keyin Anvar kuyni eshitib chalib o‘rganish mumkinmi, deb so‘radi.
Chorshanba: odat
Chorshanba. Tarbiya darsida haqida gaplashdik: odat — muntazam takrorlanib, o‘zidan-o‘zi bajariladigan ish. Foydali odatlar: ertalabki mashq, qo‘l yuvish, uy vazifasini o‘z vaqtida qilish. Yangi odat har kuni, imkon qadar bir vaqtda takrorlansa, bir necha haftada shakllanadi. Ona tilida: sut + chi = sutchi (ot, Kim?), sut + li = sutli (sifat, Qanday?). Men zaldagi kuyni deb ta’rifladim, lekin beshinchi nota har kuni xato! Demak, kimdir uni har kuni mashq qilyapti.
Topshiriq: Yangi odat qanday shakllanadi?
🔍 Iz: Kuyda beshinchi nota har kuni xato: kimdir uni har kuni bir vaqtda mashq qilyapti.
Suv – obihayot
Kechqurun ona tilidan «Suv — » loyihamni yozdim. Reja: 1) suv nega kerak; 2) qanday tejaymiz; 3) suv haqida maqol. Yozdim: «Hech bir tirik jonzot suvsiz yashay olmaydi. Toza suv — boylik. Jo‘mrakni yopib, suvni qilmaymiz». Sifatlarni topib, to‘lqinsimon chiziq bilan chizdim: toza, bebaho. Eko-odatlar: suvni tejash, gullarga suv quyish, axlatni saralash. Foydali — sifat, chunki Qanday? so‘rog‘iga javob beradi.
Topshiriq: Qaysi so‘z sifat?
Payshanba: organik va noorganik
Payshanba. Tabiiy fanlarda moddalarni o‘rgandik: ular tirik organizmlardan olinadi: yog‘och, qog‘oz, jun, asal, paxta. Temir, tosh, tuz, oltin esa . Yer po‘sti tog‘ jinslaridan iborat: granit juda mustahkam, marmar chiroyli, loy ho‘llanganda yumshaydi. Neft va ko‘mir — organik minerallar. Nodira opa pianinoni misol qildi: korpusi yog‘ochdan, bolg‘achalari junli namatdan, torlari temirdan. Keyin navbatchilarga kalit berdi: zal kaliti bu hafta Anvarda.
Topshiriq: Organik yoki noorganik?
So‘zni to‘g‘ri qutiga sudrang (yoki so‘zni, keyin qutini bosing)
🔍 Iz: Bu hafta zal kaliti sinf navbatchisi Anvarda.
Robot yasaymiz
Texnologiyada yasadik. «Robot» so‘zi chexcha «robota» — «ish» so‘zidan; u inson ishini yengillashtiruvchi avtomat . Robotlar fabrikada, kasalxonada, kosmosda ishlaydi. Biz yasagan — model: karton quti, qopqoq, naycha. Har bir qismni joyiga qo‘yish uchun avval reja chizamiz. Anvar rejani kutubxonada chizganini aytdi: «Men tushlikda ba’zan kutubxonaga boraman». Nodira opa jilmaydi: «Kutubxona 12 dan 13 gacha yopiladi-ku». Anvar qizarib, indamadi.
Topshiriq: «Robot» so‘zi qaysi so‘zdan kelgan?
🔍 Iz: Kutubxona soat 12 dan 13 gacha yopiq, Anvar esa tushlikda kutubxonada bo‘laman degan edi.
Juma: sir ochildi
Juma. Kechqurun izlarni yozdim. Pianino har kuni 12:30 da chalinadi; Zarina har doim men bilan oshxonada. Kuyda beshinchi nota har kuni xato: kimdir mashq qilyapti. Motsart haqidagi audio matndan keyin Anvar kuyni o‘rganish haqida so‘ragan edi. Zal kaliti bu hafta Anvarda. U kutubxonada bo‘laman degan, kutubxona esa yopiq. Demak, Anvar! Tushlikda zal eshigiga bordim: «I’m sorry, izingdan keldim». Anvar: «That’s OK.» U chala olmay uyalib yurgan ekan! «Thank you for not telling!» — dedi. Biz sirini saqlashga va’da berdik.
Topshiriq: Qaysi iz Anvar kutubxonada bo‘lmaganini ko‘rsatdi?
Bir haftani bir hikoyada takrorlading!
Bu hikoya 7 ta fanni birlashtirdi.
0 / 12 yulduz
Topilgan izlar
- Zaldagi pianino soat 12:30 da chalinadi, yaqinlashsam jim bo‘ladi; Zarina esa har doim men bilan oshxonada.
- Motsart haqidagi audio matndan keyin Anvar kuyni eshitib chalib o‘rganish mumkinmi, deb so‘radi.
- Kuyda beshinchi nota har kuni xato: kimdir uni har kuni bir vaqtda mashq qilyapti.
- Bu hafta zal kaliti sinf navbatchisi Anvarda.
- Kutubxona soat 12 dan 13 gacha yopiq, Anvar esa tushlikda kutubxonada bo‘laman degan edi.
Yulduzli savollar
Radius 5 sm. Diametr necha sm?
Qaysi modda organik?
O‘ylab ko‘r: Zarina har kuni 12:30 da oshxonada bo‘lmaganida, nima o‘zgarardi?
Hikoyadagi darslar
- MatematikaTo‘g‘ri burchakli parallelepipedning yoyilmasi
- MatematikaDoira va aylana
- MatematikaAylana yasash
- MatematikaAylana yordamida naqsh chizish
- Ona tiliSifat yasovchi qo‘shimchalar: -li, -dor, -siz
- Ona tiliIjodkorlik soati. Loyiha ishi: suv – obihayot
- O‘qish savodxonligiOygul bilan Baxtiyor
- O‘qish savodxonligiMaqsadiga erishgan bolalar
- Ingliz tiliTinglash: uyda yordam berasizmi?
- Ingliz tiliHikoya: kechirimli bo‘ling. Let’s make … Th tovushi
- Tabiiy fanlarOrganik va noorganik moddalar
- TarbiyaMening odatlarim
- TexnologiyaRobot yasaymiz