☰ Mundarija · Tabiiy fanlar

Sezgi a’zolari: beshta yordamchi va ko‘z

Darslar 3–4 · 2 ta dars · O.E. Tigay, Y.V. Malikova. Tabiiy fanlar 2-sinf, 1-qism. Novda Edutainment, 2023; O.E. Tigay. Tabiiy fanlar 2-sinf, 2-qism. Novda Edutainment, 2023
4

Ko‘z — noyob mo‘jiza

Darslik: 1-qism, 15–17-betlar
MaqsadKo‘zning vazifasini, ko‘z rangini va ko‘zni asrash qoidalarini bilish; odam va hayvonlar ko‘rishidagi farqni aytish.
Yangi so‘zlar
ko‘z · eyeko‘rish · sightrang · colourqorachiq · pupil
Tushuntirish

Ko‘z bilan narsaning rangi, shakli, kattaligini, uzoq yoki yaqinligini, harakatlanayotganini bilamiz. Ko‘zlar jigarrang, ko‘k yoki kulrang, yashil bo‘ladi. Rang ko‘zdagi maxsus moddaga bog‘liq: u qancha ko‘p bo‘lsa, ko‘z shuncha to‘q rangda bo‘ladi. Mushuk qorong‘ida odamdan yaxshiroq ko‘radi. Otning ko‘zi boshining ikki yonida, shuning uchun u deyarli hamma tomonni ko‘radi.

Namunalar
Qorong‘i xonada qorachiq katta bo‘ladi, yorug‘ joyda esa kichrayadi.
Ko‘zni asrash: yaxshi yorug‘likda o‘qing, kitobni ko‘zdan taxminan 30 sm uzoqda tuting, kir qo‘l bilan ko‘zni ishqalamang.
Sinfda faoliyat

Kuzatish: yorug‘ xonada ko‘zgu oldida o‘z qorachig‘ingizga qarang. Keyin 20 soniya ikki kaftingiz bilan ko‘zlaringizni yoping (ezmasdan!). Kaftni olib, ko‘zgudan qorachiq qanday o‘zgarganini ko‘ring: u avval katta, keyin tezda kichrayadi. Xavfsizlik: hech qachon quyoshga yoki chiroq nuriga to‘g‘ri qaramang, ko‘zga fonar nuri tutmang.

Mashq
1
Ko‘z orqali narsaning nimalarini bilamiz? 3 ta ayting.
2
Qorong‘i xonada qorachiq qanday bo‘ladi?
3
Ko‘zni asrash uchun qaysi qoidalarni bilasiz? 2 ta ayting.