11
Shaharlar va qishloqlar
Darslik: 1-qism, 34–37-betlar
MaqsadShahar va qishloqning o‘xshash va farqli tomonlarini aytish; ular bir-biriga bog‘liq ekanini tushunish.
Yangi so‘zlar
shahar · cityqishloq · villagedehqon · farmerzavod · factory
Tushuntirish
Qadim zamonda odamlar kichik jamoa bo‘lib, ko‘pincha daryo yoki ko‘l yonida yashagan. Aholi ko‘paygach, yirik qishloqlar shaharga aylangan. Qishloqda odamlar hovli-joyda yashaydi, bog‘ va tomorqa qiladi, mol boqadi. Shaharda baland ko‘p qavatli uylar, zavodlar, muzeylar, teatrlar va keng ko‘chalar bor. Qishloq shaharga sabzavot, meva, non uchun don va sut yetkazadi. Shahar esa qishloqqa mashina, kiyim va mebel yuboradi.
Namunalar
Traktorni zavodda yasashadi, dalada esa traktorchi ishlatadi.
Shaharda ko‘p odam yashagani uchun metro va avtobuslar kerak.
Sinfda faoliyat
«Shahar yoki qishloq?» o‘yini: o‘qituvchi so‘z aytadi (stadion, tomorqa, teatr, ishxona-zavod, issiqxona, ko‘p qavatli uy, qo‘ra, istirohat bog‘i). Bolalar chap tarafda tursa — shahar, o‘ng tarafda tursa — qishloq. Bir xil joyda uchrasa, ikkala o‘rtada turadi. Keyin nonning yo‘lini aytamiz: dala → shahar do‘koni.
Mashq
1
Qishloq shaharga nimalar yetkazadi? 2 ta ayting.
Masalan: sabzavot, meva, sut
2
Faqat shaharda bo‘ladigan 2 ta joyni ayting.
Masalan: teatr, metro, ko‘p qavatli uylar
3
Qadimda qishloqlar nega suv yonida paydo bo‘lgan?
chunki odamlarga chuchuk suv kerak bo‘lgan