☰ Mundarija · Tabiiy fanlar

Yer sayyorasi va materiklar

Darslar 28–29 · 2 ta dars · O.E. Tigay, Y.V. Malikova. Tabiiy fanlar 2-sinf, 1-qism. Novda Edutainment, 2023; O.E. Tigay. Tabiiy fanlar 2-sinf, 2-qism. Novda Edutainment, 2023
28

Uyimiz — Yer sayyorasi

Darslik: 2-qism, 6–9-betlar
MaqsadYerning Quyosh tizimidagi o‘rnini, shaklini, suv va quruqlik nisbatini bilish; globus va xaritadan foydalanishni o‘rganish.
Yangi so‘zlar
sayyora · planetglobus · globexarita · mapokean · ocean
Tushuntirish

Yer — Quyosh atrofida aylanadigan sakkizta sayyoradan biri. U Quyoshdan uchinchi sayyora. Hayot faqat Yerda bor, deb hisoblanadi. Yer yumaloq, kosmosdan ulkan ko‘k sharga o‘xshab ko‘rinadi: ko‘k rang suv, yashil va jigarrang — quruqlik, oq — muz va bulutlar. Yer yuzining katta qismini suv — okeanlar, dengizlar, ko‘llar, daryolar qoplagan. Quruqlik materik va orollardan iborat. Globus — Yerning kichraytirilgan modeli, xarita esa Yer yuzasining tekis tasviri. Yerni o‘rganadigan fan — geografiya.

Namunalar
Globusdagi ko‘k rang — suv, yashil — tekislik va o‘rmon, jigarrang — tog‘lar.
Siyosiy xaritada O‘zbekiston va Toshkentni, tabiiy xaritada tog‘ va daryolarni topamiz.
Sinfda faoliyat

O‘yin «Barmog‘im qayerga tushdi?»: yumshoq globus yoki koptok (Yer deb faraz qilamiz) bilan o‘ynaymiz. Bola to‘pni tashlab oladi va o‘ng ko‘rsatkich barmog‘i tegib turgan joyni qaraydi: suv yoki quruqlik? 20 marta takrorlab, natijani jadvalga yozamiz. Ko‘pincha suv chiqadi — chunki Yerda suv ko‘proq.

Mashq
1
Yer Quyoshdan nechanchi sayyora?
2
Yerda nima ko‘proq: suvmi yoki quruqliklarmi?
3
Globus nima?