5
Men olamni tinglayman
Darslik: 1-qism, 18–20-betlar
MaqsadQuloqning vazifasini, tovushlarning baland-pastligini bilish va tinglash tajribasini o‘tkazish.
Yangi so‘zlar
tovush · soundbaland · high / loudpast · low / quietovoz · voice
Tushuntirish
Dunyo tovushlarga to‘la. Quloq tovushlarni eshitishga va ularni bir-biridan farqlashga yordam beradi. Tovushlar baland yoki past, kuchli yoki kuchsiz bo‘ladi. Chiyillash — baland, sherning na’rasi — past tovush. Har bir odamning ovozi o‘zgacha, shuning uchun onamiz yoki o‘rtog‘imizni ovozidan taniymiz. Quloq muvozanatni saqlashga ham yordam beradi.
Namunalar
Chumchuqning chirqillashi baland, momaqaldiroq guldirashi past tovush.
Orqamizga qaramasak ham, singlimiz kelganini ovozidan bilamiz.
Sinfda faoliyat
Tajriba «Quyonning katta quloqlari nega kerak?»: xona o‘rtasida turing, o‘rtog‘ingiz 3 ta so‘z pichirlasin. Avval oddiy eshiting. Keyin kaftingizni qulog‘ingiz orqasiga egib qo‘yib (quloqni kattalashtirib), yana eshiting. Qaysi holatda yaxshi eshitildi? Xulosa: katta quloq tovushni ko‘proq yig‘adi. Xavfsizlik: qulog‘ga hech narsa tiqmang, qulog‘ga qichqirmang.
Mashq
1
Qaysi tovush baland: chumchuq chirillashi yoki sher na’rasi?
chumchuq chirillashi
2
Quloq tovushdan tashqari yana nimaga yordam beradi?
muvozanatni saqlashga
3
Kaftni quloq orqasiga qo‘ysak, nima o‘zgaradi?
tovush yaxshiroq eshitiladi