☰ Mundarija · Tabiiy fanlar

Yo‘nalishni topish va tabiiy ofatlar

Darslar 36–37 · 2 ta dars · O.E. Tigay, Y.V. Malikova. Tabiiy fanlar 2-sinf, 1-qism. Novda Edutainment, 2023; O.E. Tigay. Tabiiy fanlar 2-sinf, 2-qism. Novda Edutainment, 2023
36

Yo‘nalishni topish

Darslik: 2-qism, 33–35-betlar
MaqsadYo‘nalishni topishning usullarini (xarita, Quyosh, yulduz, kompas) bilish va ulardan foydalanish.
Yangi so‘zlar
yo‘nalish · directionxarita · mapQutb yulduzi · Pole Starmo‘ljal · landmark
Tushuntirish

Yo‘nalishni topish — qayerda turganimizni va qayoqqa borishimizni bilish. To‘rt usul bor. Xarita Yer yuzasining tasviri: unda yo‘llar, daryolar, uylar ko‘rsatilgan. Quyosh bo‘yicha: ertalab quyoshga o‘ng yonimiz bilan tursak, yuzimiz shimolga qaragan bo‘ladi. Yulduz bo‘yicha: kechasi Qutb yulduzi doim shimol tomonda turadi. Kompas strelkasi doim shimolni ko‘rsatadi. Yo‘lni topishda yaqin atrofdagi mo‘ljallar (maktab, daryo, baland bino) ham yordam beradi.

Namunalar
Kechasi Qutb yulduziga qarab yursak, shimolga ketamiz.
Qish oxirida qor tepalikning shimol tomonida uzoqroq erimay turadi.
Sinfda faoliyat

«Hazina izlash»: maktab hovlisida bir bola yashirin «hazina»ni yashiradi va kompas bilan yo‘nalish yozadi: «Shimolga 5 qadam, sharqqa 3 qadam, janubga 2 qadam». Boshqa guruh shu yozuv bo‘yicha hazinani topadi. Keyin sinf xonamizning xaritasini chizib, shimol strelkasini qo‘yamiz. Xavfsizlik: faqat hovli ichida, kattalar ko‘z o‘ngida o‘ynaymiz.

Mashq
1
Yo‘nalishni topishning 3 ta usulini ayting.
2
Kechasi shimolni qaysi yulduz ko‘rsatadi?
3
Xaritada nimalar ko‘rsatilishi mumkin?