3
Mening sodiq yordamchilarim
Darslik: 1-qism, 12–14-betlar
MaqsadBeshta sezgi a’zosini va ularning vazifasini bilish; miya ma’lumotni qayta ishlashini tushunish.
Yangi so‘zlar
sezgi a’zosi · sense organmiya · brainquloq · earteri · skin
Tushuntirish
Insonning beshta sodiq yordamchisi bor: ko‘z — ko‘rish, quloq — eshitish, burun — hid bilish, til — ta’m bilish, teri — sezish. Ular atrofimizdagi olam haqida ma’lumot to‘playdi va miyaga yuboradi. Miya tananing boshqaruv markazi: u ma’lumotni qayta ishlaydi, eslab qoladi va qanday harakat qilishni aytadi. Hayvonlarda ham sezgi a’zolari bor.
| A’zo | Nima qiladi |
|---|---|
| ko‘z | ko‘rish |
| quloq | eshitish |
| burun | hid bilish |
| til | ta’m bilish |
| teri | sezish |
Qaysi guruhga kiradi?
🖐️ Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol
Ko‘zingiz yumuq bo‘lsa ham, quloq va qo‘lingiz bilan narsani topasiz.
Bugun sinab ko‘ring
Sezgi a’zolaridan birini tanlab, vazifasini ayting.
Namunalar
issiq choynak→teri→miya→qo‘lni tortamiz
Qaynoq choynakka tegsak, teri miyaga xabar beradi va qo‘limizni darhol tortib olamiz.Shirin, mazali, yumshoq — bu belgilarni til va teri orqali bilamiz.
Sinfda faoliyat
«Qaysi a’zo?» o‘yini: o‘qituvchi belgi aytadi (qizil, baland ovoz, yoqimli hid, sovuq, nordon), bolalar mos sezgi a’zosini ko‘rsatadi: ko‘zni, quloqni, burunni, tilni yoki qo‘lni ushlaydi. Oxirida «Beshta yordamchi» rasmini chizamiz.
Mashq
1
Sezgi a’zolari nechta va ular qaysilar?
5 ta: ko‘z, quloq, burun, til, teri
2
Sovuq yoki issiqni qaysi a’zo bilan sezamiz?
teri bilan
3
Tananing boshqaruv markazi qaysi a’zo?
miya