Betakror tembr
Tovushlar bir-biridan baland-pastligi va kuchi bilan farq qiladi. Yana bir muhim belgi bor — tembr. Tembr tovushning o‘ziga xos «rangi»: u bilan qaysi tovush kimniki yoki nimaniki ekanini aniqlaymiz. Har bir odamning ovozi o‘ziga xos, shuning uchun do‘stimizni ko‘rmasdan ham ovozidan taniymiz. Har bir cholg‘u asbobining o‘z tembri bor: pianino, doira, rubob bir xil notada chalsa ham bir-biridan farq qiladi. Bir vaqtning o‘zida ko‘p tovush tartibsiz eshitilsa, shovqin bo‘ladi. Shovqin diqqatni chalg‘itadi, kuchli shovqin quloqqa zarar qiladi.
Qaysi guruhga kiradi?
Ko‘zingiz yumuq bo‘lsa ham, eshik taqillashi bilan chapak ovozini ajratasiz.
Ikki xil ovozni tanlab, farqini ayting.
O‘yin «Bu kimning ovozi?»: bola sinfga orqasini o‘girib turadi. Boshqalar navbat bilan uning ismini aytadi. U ovozdan kimligini topadi. Ikkinchi o‘yin «Bu nimaning tovushi?»: orqamiz o‘girilganda o‘rtog‘imiz qog‘ozni g‘ijimlaydi, kitob varaqlaydi, suv quyadi, stolni taqillatadi — biz nima ekanini topamiz. Xavfsizlik: baland ovozda baqirmang; shovqin kuchli bo‘lsa, quloqni asrang.