☰ Mundarija · Tabiiy fanlar

Til va teri: ta’m va sezgi

Darslar 7–8 · 2 ta dars · O.E. Tigay, Y.V. Malikova. Tabiiy fanlar 2-sinf, 1-qism. Novda Edutainment, 2023; O.E. Tigay. Tabiiy fanlar 2-sinf, 2-qism. Novda Edutainment, 2023
7

Til faqat gaplashish uchun berilmagan

Darslik: 1-qism, 24–26-betlar
MaqsadTilning vazifalarini (ta’m bilish, ovqatni aylantirish, tovush hosil qilish) va to‘rt asosiy ta’mni bilish.
Yangi so‘zlar
til · tongueta’m · tasteshirin · sweetnordon · sour
Tushuntirish

Til yordamida ta’mni sezamiz. To‘rtta asosiy ta’m bor: shirin, sho‘r, nordon va achchiq. Til ovqatni og‘izda aylantirib, chaynashga yordam beradi. Gapirganda ham tilimiz ishtirok etadi: har xil tovush chiqarganda til har xil turadi. Ovqatning mazasi faqat ta’mga emas, hidiga va haroratiga ham bog‘liq.

Namunalar
Asal — shirin, tuz — sho‘r, limon — nordon, achchiq qalampir — achchiq.
Burnimiz bitib qolganda ovqat mazasi sust bo‘lib tuyuladi.
Sinfda faoliyat

Tajriba: ko‘zingizni yuming va burningizni barmoq bilan mahkam tuting. O‘qituvchi (yoki ota-ona) sizga olma va xom kartoshka bo‘lakchasini berib, «bu nima?» deb so‘raydi. Ajrata oldingizmi? Endi burunni qo‘yib yuboring: farq bormi? Xulosa: ta’m bilishda burun ham yordam beradi. Xavfsizlik: faqat tanish va yuvilgan mahsulotlarni tatib ko‘ring; notanish narsani hech qachon tatimang.

Mashq
1
To‘rtta asosiy ta’mni sanang.
2
Limon qanday ta’mga ega?
3
Til ovqat yeganda nima ish qiladi?