Elektr qanday olinadi?
Elektr tayyor holda tabiatda kam uchraydi, uni elektr stansiyalarida generator ishlab chiqaradi. Generatorning ichida magnitlar va simlar bor; magnitlar aylansa, simlarda elektr toki paydo bo‘ladi. Magnitlarni turbina aylantiradi — kattakon parrak. Turbinani nima aylantirishiga qarab stansiya turlari farq qiladi. Issiqlik stansiyasida ko‘mir yoki gaz yoqiladi, suv bug‘ga aylanib, turbinani aylantiradi. Gidroelektrostansiyada turbinani yuqoridan tushayotgan suv aylantiradi. Shamol stansiyasida turbinani shamol aylantiradi. Quyosh panellari quyosh nurini to‘g‘ridan to‘g‘ri elektrga aylantiradi.
Model «Shamol parragi»: kvadrat qog‘ozni burchaklardan markazga qarab kesib (to‘liq emas), har bir ikkinchi uchini markazga buklab, kattalar yordamida qalam o‘chirg‘ichiga igna bilan mahkamlang. Puflab, parrak aylanishini kuzating: kuchliroq puflasak, tezroq aylanadimi? Parrakni turbina deb tasavvur qiling. Xavfsizlik: ignani faqat kattalar tutadi va qalamga o‘ta puxta mahkamlaydi.