Issiqlik ham energiyadir
Issiqlik — energiyaning bir turi. Issiqlik va yorug‘likning eng katta tabiiy manbayi — Quyosh. Sun’iy manbalar: olov, plita, isitgich, elektr choynak. Issiqlik issiq jismdan sovuqroq jismga o‘tadi. Kaftlarni bir-biriga ishqalasak, ular isiydi: harakat energiyasi issiqlikka aylanadi. Kiyim bizni isitmaydi: tanamiz o‘zi isiydi, kiyim issiqni yo‘qotmaslikka yordam beradi. Jism qanchalik issiq yoki sovuqligini harorat ko‘rsatadi. Uni termometr bilan Selsiy darajalarida (°C) o‘lchaymiz. Suv 0 °C da muzlaydi, 100 °C da qaynaydi, sog‘lom odam tanasining harorati taxminan 36,6 °C.
| Nima | Harorat |
|---|---|
| suv muzlaydi | 0 °C |
| suv qaynaydi | 100 °C |
| sog‘lom odam tanasi | 36,6 °C |
T = t + 273,15 = 333,15 K · F = 1,8·t + 32 = 140 °F
Kurtka tanadagi issiqlikni saqlaydi.
Qo‘lingizni peshonangizga qo‘yib, iliq yoki sovuqligini sezing.
Tajriba: 1) Kaftlaringizni 10 soniya bir-biriga qattiq ishqalang va isishini sezing. 2) Havo termometri bilan xona, tashqari va sovuq suv haroratini o‘lchang, daftarga yozing. Qaysi biri eng sovuq? Xavfsizlik: faqat spirtli yoki elektron termometr ishlating (simobli emas); qaynoq suv bilan ishlamang, tajribani iliq va sovuq suv bilan o‘tkazing.