O‘zbekiston va Buyuk Britaniyada siyosiy partiyalar
Siyosiy partiya — umumiy qarashlarga ega odamlar uyushmasi, u saylovda hokimiyatga vakillar o‘tkazishga intiladi. Birlashgan Qirollikda 18 yoshdan oshgan fuqarolar kamida har besh yilda general election da ovoz beradi. Har hududdan nomzodlar orasida eng ko‘p ovoz olgani MP bo‘ladi, hatto ikkinchidan bitta ovoz ko‘p bo‘lsa ham: bu first-past-the-post tizimi. Bu tizim odatda ikki yirik partiyani (Labour va Conservative) kuchaytiradi. Proportional representation tizimida o‘rinlar soni butun mamlakatda olingan ovoz foiziga mos bo‘ladi. O‘zbekistonda ham ko‘p partiyaviy tizim bor va fuqarolar saylovda 18 yoshdan ovoz beradi. Raqamlarni solishtirish: Party A won more seats than Party B. Party C won fewer seats than Party B. The number of Party C MPs is smaller / lower than the number of Party A MPs. (Ko‘plikdagi ot bilan fewer: fewer seats; «the number» bilan esa smaller yoki lower deyiladi.)
| Tizim | Qanday ishlaydi |
|---|---|
| first-past-the-post | okrugda eng ko‘p ovoz olgan nomzod MP bo‘ladi |
| proportional representation | o‘rinlar soni ovoz foiziga mos |
Maktab klubi uchta emblema variantini ovozga qo‘ydi. 25 a’zodan 12 nafari A ni, 8 nafari B ni, 5 nafari C ni tanladi. A eng ko‘p ovoz oldi, garchi a’zolarning yarmidan kami uni tanlagan bo‘lsa ham; natija jadvalga yozildi.
Statistika bilan ishlovchilar, tadqiqotchilar va tashkilotchilar ovozlarni sanab, foizlarni inglizcha taqqoslaydi.
Kichik so‘rov o‘tkazing: bir necha kishidan uchta rangdan qaysi birini yoqtirishini so‘rang va natijani sanang. Inglizcha ikki gap bilan taqqoslang: «… got the most votes».
«Mini-saylov»: sinf 3 ta xayoliy partiya o‘rtasida ovoz beradi; ikki usul (har sinf guruhida eng ko‘p ovoz / umumiy foiz) bilan natijani hisoblab solishtiradi.