Maktabdagi jazolar
Britaniya maktablarida jazolar jiddiylik darajasi bo‘yicha farqlanadi. Lines — o‘quvchi bitta gapni ko‘p marta, masalan, ellik marta ko‘chirib yozadi. Detention — o‘quvchi darslardan keyin maktabda qoldiriladi va unga qo‘shimcha ish beriladi. Report — o‘quvchi kartochka olib yuradi, har bir o‘qituvchi dars oxirida uning xulqi haqida qisqa izoh yozadi. Exclusion — o‘quvchiga bir necha kun yoki hafta maktabga kelishga ruxsat berilmaydi. Expulsion — o‘quvchi maktabdan butunlay chiqariladi. Qoida va natijani if yoki when bilan ifodalaymiz: If a pupil gets three detentions in a month, his parents must come to school. When a pupil damages school property, he or she has to pay for the repair. Britaniya maktablarida jismoniy jazo qonunga zid: o‘qituvchi hech qachon o‘quvchini ura olmaydi. Fikr bildirish: I think lines are useful because ... So do I. / Sorry, I don’t agree.
O‘yin klubida qoida bor edi: «If you break the rules, you sit out one round.» Bola buni tushunib, keyingi o‘yinda ehtiyot bo‘ldi va guruh bahssiz davom etdi.
Sport hakamlari, murabbiylar va klub rahbarlari oqibatni «if» bilan aniq aytib, qoidalarni adolatli qiladi.
Doskali yoki stol o‘yini uchun qoida o‘ylang va ikkita «If …, …» gap yozing: biri qoidani buzsa, nima bo‘lishi, ikkinchisi yaxshi o‘ynasa nima bo‘lishi.
| If / when + present | Natija |
|---|---|
| If a pupil is late three times, | he gets a detention. |
| When a pupil is on report, | the teacher writes a comment after every lesson. |
«Jazo zinapoyasi»: guruhlar 5 ta jazoni eng yengildan eng og‘irgacha tartiblab, sababini inglizcha tushuntiradi.