ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ingliz tili

Maktab qoidalari va intizom

Darslar 23–25 · 3 ta dars · L. Jo‘rayev, M. Abdullayeva, H. Tuhtarova, S. Xan, L. Tsoy, K. Inog‘omova, L. Matskevich, R. Ziryanova. Fly High English 9 (Ingliz tili, 9-sinf), tuzatilgan va to‘ldirilgan 2-nashr. «Yangiyo‘l Poligraf Servis», Toshkent, 2014
24

Qoidalarni ifodalash usullari

Darslik: 39-bet
MaqsadQoidalarni ifodalash usullari: must, should, buyruq, Present Simple Passive (No bicycles should be left ...), bog‘lovchi so‘zlar.
Yangi so‘zlar
kerak (majburiyat) · mustkerak (maslahat) · shouldtaqiqlangan · forbiddenruxsat berilgan · allowed
Tushuntirish

Qoidani ifodalashning bir necha usuli bor. 1) Buyruq: Keep your desk tidy. 2) Must / mustn’t — kuchli majburiyat yoki taqiq: Pupils must carry their school cards. Pupils mustn’t use phones in tests. 3) Should / shouldn’t — kuchsizroq, tavsiya: Pupils should keep their desks tidy. 4) Passiv shakl, bunda ijrochi muhim emas: No bicycles should be left in the corridor. Eating is not allowed in the lab. Cheating is forbidden. 5) is allowed / is not allowed / are expected to. Must va have to farqi: must — qoida tuzuvchining fikri, have to — tashqi majburiyat. Mustn’t = taqiq, don’t have to = shart emas.

UsulMisol
imperativeKeep your desk tidy.
must / mustn’tPupils mustn’t use phones in tests.
should / shouldn’tPupils should keep their desks tidy.
passiveFood is not allowed in the library.
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Sport majmuasida inglizcha yozuv osilgan edi: «Shoes must be removed before entering the hall.» O‘qigan bola poyabzalini yechib, zalni toza saqlashga yordam berdi.

Kim ishlatadi

Binolar boshqaruvchilari, mehmonxona xodimlari va jamoat joylari uchun yozuv tayyorlovchilar qoidalarni majhul nisbatda ham beradi.

Bugun sinab ko‘ring

Uyingizdagi yoki maktabdagi biror e’lonni toping va uning qaysi shaklda yozilganini aniqlang: buyruq, «must» yoki majhul. So‘ng uni boshqa shaklda qayta yozing.

Namunalar
Pupils are expected to hand in work on time. Mobile phones must be switched off. Shouting in the corridor is not allowed. Sharp tools must never be brought to the lab.
mustn’tdon’t have to
taqiqlanganshart emas
You mustn’t copy in a test.You don’t have to wear sports shoes on Monday.
You mustn’t copy in a test (it is forbidden). You don’t have to wear sports shoes on Monday (it is not necessary).
Sinfda faoliyat

«Qoida detektivi»: o‘qituvchi 8 ta qoidani turli shaklda o‘qiydi; o‘quvchilar ularni buyruq, must, should yoki passiv ekanligini aniqlaydi.

Mashq
1
Passivga o‘tkazing: Don’t leave bicycles in the corridor. → No bicycles ___ ___ in the corridor.
2
Mustn’t va don’t have to farqini ayting.
3
Gapni toping: qaysi biri taqiq? a) You mustn’t run. b) You don’t have to run.
4
Nega maktab qoidalarida ko‘pincha passiv shakl ishlatiladi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliTaxta xaridi: ulgurji yoki kichikHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →