O‘simliklar dunyosi va gerbariy

O‘simliklar tuproqqa birikib o‘sadi, yashil o‘simliklar fotosintez qilib karbonat angidrid va suvdan glyukoza hosil qiladi va kislorod ajratadi; boshqa tirik organizmlar kabi ular ham nafas oladi (kislorod yutib, karbonat angidrid ajratadi). Tanasi vegetativ va generativ organlardan iborat. Vegetativ organlar – ildiz, poya, barg – oziqlanish, o‘sish va rivojlanishni ta’minlaydi. Generativ organlar – gul, meva, urug‘ – ko‘payish va tarqalishni ta’minlaydi. Organlar to‘qimalardan (qoplovchi, asosiy, mexanik, o‘tkazuvchi, hosil qiluvchi, ajratuvchi) tuzilgan. O‘simliklar tabiatda kislorod chiqaradi, organik modda hosil qiluvchi produtsent bo‘ladi, oziq zanjirining boshlanishini tashkil qiladi, suv bug‘latib havoni namlaydi. Odam ularni oziq-ovqat, dori, yem-xashak, xomashyo (yog‘och, paxta) va manzarali o‘simlik sifatida ishlatadi. Sistematikaga shved olimi Karl Linney asos solgan. O‘simliklar o‘xshashligiga qarab guruhlanadi: tur → turkum → oila → sinf → bo‘lim → o‘simliklar dunyosi. Masalan, dorivor qoqio‘t: bo‘lim – yopiq urug‘lilar, sinf – ikki urug‘pallalilar, oila – qoqio‘tdoshlar, turkum – qoqio‘t, tur – dorivor qoqio‘t. Makkajo‘xori esa bir urug‘pallalilar sinfi, bug‘doydoshlar oilasiga kiradi; tur nomi – makkajo‘xori.