Tuban o‘simliklar
Suvo‘tlar – tuban o‘simliklar. Ularning tanasi ildiz, poya va bargga bo‘linmagan; bunday tana tallom yoki qattana deyiladi. Barcha suvo‘tlarda pigment saqlovchi xromatofor bor; pigment turiga ko‘ra ular yashil, qo‘ng‘ir va qizil suvo‘tlarga bo‘linadi. Bir hujayrali suvo‘tlarga xlorella va xlamidomonada, ko‘p hujayralilarga ulotriks, spirogira, porfira va laminariya misol bo‘ladi. Xlorella – sharsimon yashil suvo‘t, suvni kislorodga boyitadi. Xlamidomonada ikkita xivchin yordamida suzadi, qizil ko‘zchasi yorug‘likni sezadi. Ulotriks – ipsimon yashil suvo‘t, rizoidi bilan suv tubiga birikadi; jinssiz ko‘payganda xivchinli zoosporalar hosil qiladi. Spirogira ham ipsimon, xromatofori spiralsimon buralgan, bo‘laklarga bo‘linib ko‘payadi. Porfira – dengizda o‘sadigan qizil suvo‘t, laminariya – dengizdagi qo‘ng‘ir suvo‘t, tarkibida yod ko‘p, «dengiz karami» deb ataladi. Suvo‘tlar fotosintez qilib suvni kislorod bilan ta’minlaydi, suv jonivorlariga oziq bo‘ladi; ayrim dengiz suvo‘tlaridan yod olinadi, ba’zilari oziq-ovqatda ishlatiladi.
Sxema: «Suvo‘tlar» so‘zidan ikki shoxli daraxt chizing – «bir hujayrali» (xlorella, xlamidomonada) va «ko‘p hujayrali» (ulotriks, spirogira, porfira, laminariya); pigment rangi bo‘yicha rang bering. Imkon bo‘lsa, o‘qituvchi ariq suvidan namuna olib, mikroskopda ko‘rsatadi. Xavfsizlik: suv havzasi bo‘yida faqat kattalar bilan bo‘ling; suvo‘tni tatib ko‘rmang va yashil suvni ichmang; suv chetiga yaqin bormang; suvo‘tga tekkan bo‘lsangiz qo‘lni sovunlab yuving.