3-amaliy mashg‘ulot: olma o‘simligining hayot sikli bilan tanishish
Gulli o‘simlikning hayot sikli urug‘dan boshlanadi. Qulay sharoitda (nam, iliqlik, havo) urug‘ unib chiqadi va yosh nihol hosil bo‘ladi. Nihol o‘sib, ko‘chatga, keyin ko‘p yillik daraxtga aylanadi. Olma daraxti erta bahorda gullaydi; guldan meva hosil bo‘ladi, mevaning ichida urug‘lar yetiladi. Yoz va kuz oylarida meva pishadi, urug‘ yerga tushganda yoki ekilganda yangi sikl boshlanadi. Daraxtning yashil barglari hujayralarida xlorofill bor, quyosh nurida ularda fotosintez sodir bo‘ladi. Yosh olma yashil, chunki hujayralarida xloroplast bor; pishganda xlorofill kamayib, boshqa pigmentlar sarg‘ish yoki qizil rang beradi. Olma tarkibida vitaminlar, shakar va organik kislotalar bor. Muhim: ekilgan olma urug‘idan chiqqan daraxt ona daraxtga aynan o‘xshamasligi mumkin, shuning uchun yaxshi navlar odatda payvand (kurtak yoki shox ulash) orqali ko‘paytiriladi. Olma urug‘i unib chiqishi uchun odatda bir necha hafta sovuqda (muzlatkichning sabzavot bo‘limida) saqlanishi kerak; mandarin, qovoq yoki loviya urug‘lari esa tezroq unadi.
Amaliy ish (uyda, ota-ona bilan): shaffof stakan devoriga ho‘l qog‘oz sochiq qo‘yib, u bilan stakan devori orasiga 3–4 ta loviya urug‘ini joylashtiring; stakan tubiga ozgina suv quying, qog‘oz doim nam tursin. Ildiz va poyacha qanday chiqishini kuzating, nihol bo‘yini har kuni chizg‘ich bilan o‘lchab, 10 kunlik jadvalga (kun, bo‘y, barglar soni) yozing. Xavfsizlik: urug‘larni yemang; ishdan keyin qo‘lni sovunlab yuving; stakanni tushib ketmaydigan joyga qo‘ying; o‘tkir asboblardan faqat kattalar foydalansin.