1-amaliy mashg‘ulot: sutdan qatiq tayyorlash
Qatiq sutga tomizg‘i solib tayyorlanadi. Tomizg‘i – sut tarkibidagi shakar (uglevod)ni parchalab, sut kislotasiga aylantiruvchi achituvchi bakteriyalar to‘plami. Sut kislotasi sutni ivitadi va unga nordon ta’m beradi. Bakteriyalar iliq muhitda yaxshi ko‘payadi, shuning uchun sut qo‘l kuymaydigan, iliq haroratgacha (taxminan 40 °C) isitiladi; juda issiq sut bakteriyalarni o‘ldiradi, sovuq sutda esa ular sekin ishlaydi. Tayyorlash tartibi: katta kishi sutni qaynatib, iliq holatgacha sovitadi; toza idishga solib, bir oshqoshiq tayyor qatiq qo‘shiladi; idish sochiq bilan o‘ralib, iliq joyga qo‘yiladi; qatiq ivigach, muzlatkichga olinadi (sovuqda bakteriyalar ko‘payishi sekinlashadi). Qatiq oshqozon-ichak ishiga yordam beradi va tarkibida kalsiy, oqsil bor. Idish va qoshiq toza bo‘lishi, qatiq esa yaxshi hidli bo‘lishi shart; hidi yoki ko‘rinishi g‘alati bo‘lsa, iste’mol qilinmaydi.
Amaliy ish uyda ota-ona yordamida: sutni kattalar qaynatib, iliq holatgacha sovitadi; bir oshqoshiq qatiq qo‘shib, sochiqqa o‘rab, iliq joyga qo‘ying. Ivigandan keyin muzlatkichga olib, ota-onangiz ruxsati bilan tatib ko‘ring. Daftarga yozing: qatiq necha soatda ividi? Uning hidi, ta’mi va quyuqligi sutdan qanday farq qiladi? Xavfsizlik: qaynoq sutni faqat kattalar ushlaydi; sut yoki sut mahsulotiga allergiyasi borlar tatib ko‘rmaydi; idish va qo‘l toza bo‘lsin; hidi buzilgan mahsulotni yemang.