3-laboratoriya mashg‘uloti: piyoz po‘sti hujayrasini mikroskopda o‘rganish
Bu laboratoriya mashg‘ulotida piyoz po‘stining yupqa pardasi mikroskopda o‘rganiladi. Jihozlar: buyum oynasi, qoplag‘ich oyna, pinset, pipetka, mikroskop, filtr qog‘oz, yod eritmasi va piyoz. Piyozni o‘qituvchi (skalpel bilan) to‘rt bo‘lakka bo‘ladi. Tozalab artilgan buyum oynasiga pipetka bilan bir tomchi suv tomiziladi, pinset bilan piyoz bo‘lagining ichki tomonidan juda yupqa po‘st ajratib, suv tomchisiga tekis joylashtiriladi. Ustiga o‘qituvchi bergan yod eritmasidan bir tomchi tomiziladi – u yadroni yaxshiroq ko‘rinadigan qiladi. Qoplag‘ich oyna chetidan ohista yopiladi (havo pufakchalari qolmasligi uchun), ortiqcha suv filtr qog‘ozga shimdiriladi. Avval kichik, keyin katta obyektivda qaraladi. Zich joylashgan cho‘zinchoq hujayralar, ularning sellyuloza qobig‘i, sitoplazma, yadro va vakuola ko‘rinadi. Piyoz po‘sti hujayralarida xloroplast yo‘q, chunki piyoz boshining ichki etli qatlamlariga yorug‘lik tushmaydi. Hujayra qobig‘idagi mayda teshikchalar orqali suv va minerallar hujayradan hujayraga o‘tadi.
O‘qituvchi bilan piyoz po‘sti preparatini tayyorlang, mikroskopda ko‘ring va daftarga 3–4 ta hujayrani chizing; qismlarini (qobiq, sitoplazma, yadro, vakuola) belgilang. Xulosa yozing: o‘simlik hujayrasining qaysi belgilari ko‘rindi? Xavfsizlik: skalpelni faqat o‘qituvchi ishlatadi; yod eritmasi faqat o‘qituvchi ko‘rsatmasi bilan olinadi, terini va kiyimni bo‘yaydi, tatib ko‘rilmaydi; buyum oynasi sinsa, o‘qituvchiga ayting; ish tugagach qo‘lni sovunlab yuving.