ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

Takrorlash va kelishiklar bilan tanishuv

Darslar 22–24 · 3 ta dars · M.E. Toirova (1-qism); D.D. Baynazarova, M.E. Toirova (2- va 4-qism); D.D. Baynazarova (3-qism). Ona tili 4-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
24

Otlarning kelishik qo‘shimchalari bilan qo‘llanilishi

Darslik: 2-qism, 11–13-betlar
MaqsadOtlarning kelishik qo‘shimchalari bilan qo‘llanilishini bilish.
Yangi so‘zlar
kelishik · casekelishik qo‘shimchasi · case suffixso‘roq · questionbog‘lamoq · to connect
Tushuntirish

Kelishik qo‘shimchalari otga qo‘shiladi: -ning, -ni, -ga (-ka, -qa), -da, -dan. Qo‘shimchasiz bosh kelishik bilan birga jami oltita kelishik bor. Kelishik qo‘shimchasi otni gapdagi boshqa so‘zga bog‘laydi va ot shu kelishikka xos so‘roqqa javob beradi. Masalan: qush – qushning (Nimaning?), qushni (Nimani?), qushga (Nimaga?), qushda (Nimada?), qushdan (Nimadan?).

KelishikQo‘shimchaMisol
bosh—tog‘
qaratqich-ningtog‘ning
tushum-nitog‘ni
jo‘nalish-gatog‘ga
o‘rin-payt-datog‘da
chiqish-dantog‘dan
uyo‘zak-gakelishikuyga

uyga = uy + ga

Jo‘nalish kelishigi: kimga? nimaga?

Tartib: o‘zak + ko‘plik + egalik + kelishik

🚌 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Bola sinfdoshiga qayerdan kelib, qayerga ketayotganini aytdi. So‘z oxiridagi kichik bo‘laklar yo‘nalishni ko‘rsatdi.

Kim ishlatadi

Haydovchilar, yo‘l ko‘rsatuvchilar

Bugun sinab ko‘ring

Bugun bir joydan qaytganingizda, qayerdan kelganingizni bir gapda ayting.

Namunalar
daryo – daryoning, daryoni, daryoga, daryoda, daryodan.
Biz daryoga bordik. Biz daryodan qaytdik. Bolalar daryoni sevadi.
Sinfda faoliyat

«Kelishik uyi»: doskada oltita uy chiziladi; bolalar berilgan otga qo‘shimchalarni qo‘shib, mos uyga joylaydi.

Mashq
1
Kelishik qo‘shimchalarini sanang.
2
«Maktab» so‘ziga barcha qo‘shimchalarni qo‘shing.
3
Otlarda nechta kelishik bor?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliDinozavrni kim ko‘rgan?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →