Otlarning kelishik qo‘shimchalari bilan qo‘llanilishi
Kelishik qo‘shimchalari otga qo‘shiladi: -ning, -ni, -ga (-ka, -qa), -da, -dan. Qo‘shimchasiz bosh kelishik bilan birga jami oltita kelishik bor. Kelishik qo‘shimchasi otni gapdagi boshqa so‘zga bog‘laydi va ot shu kelishikka xos so‘roqqa javob beradi. Masalan: qush – qushning (Nimaning?), qushni (Nimani?), qushga (Nimaga?), qushda (Nimada?), qushdan (Nimadan?).
| Kelishik | Qo‘shimcha | Misol |
|---|---|---|
| bosh | — | tog‘ |
| qaratqich | -ning | tog‘ning |
| tushum | -ni | tog‘ni |
| jo‘nalish | -ga | tog‘ga |
| o‘rin-payt | -da | tog‘da |
| chiqish | -dan | tog‘dan |
uyga = uy + ga
Jo‘nalish kelishigi: kimga? nimaga?
Tartib: o‘zak + ko‘plik + egalik + kelishik
Bola sinfdoshiga qayerdan kelib, qayerga ketayotganini aytdi. So‘z oxiridagi kichik bo‘laklar yo‘nalishni ko‘rsatdi.
Haydovchilar, yo‘l ko‘rsatuvchilar
Bugun bir joydan qaytganingizda, qayerdan kelganingizni bir gapda ayting.
«Kelishik uyi»: doskada oltita uy chiziladi; bolalar berilgan otga qo‘shimchalarni qo‘shib, mos uyga joylaydi.