☰ Mundarija · Ona tili

Ot yasovchi qo‘shimchalar va 2-qism yakuni

Darslar 43–46 · 4 ta dars · M.E. Toirova (1-qism); D.D. Baynazarova, M.E. Toirova (2- va 4-qism); D.D. Baynazarova (3-qism). Ona tili 4-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
43

Ot yasovchi qo‘shimchalar (2)

Darslik: 2-qism, 64–65-betlar
MaqsadOt yasovchi qo‘shimchalar bilan yangi otlar hosil qilish va so‘zlarni tahlil qilish.
Yangi so‘zlar
yasamoq · to make, to formshug‘ullanmoq · to be engaged intahlil · analysisjoy · place
Tushuntirish

Ot yasovchi qo‘shimcha yangi ot hosil qiladi, kelishik qo‘shimchasi esa so‘zni gapdagi boshqa so‘zga bog‘laydi. Tahlil tartibi: avval kelishik qo‘shimchasi, keyin ko‘plik qo‘shimchasi, so‘ng ot yasovchi qo‘shimcha ajratiladi, oxirida asos qoladi. Masalan: gulzorlarga – gul (asos), -zor (ot yasovchi), -lar (ko‘plik), -ga (jo‘nalish kelishigi).

Namunalar
paxtakorlarning: paxta – asos; -kor – ot yasovchi; -lar – ko‘plik; -ning – qaratqich kelishigi.
tengdoshimga: teng – asos; -dosh – ot yasovchi; -im – egalik; -ga – jo‘nalish kelishigi.
Sinfda faoliyat

«Qo‘shimchani top»: kartochkada tahlil qilinadigan so‘z yozilgan; bolalar qo‘shimchalarni rangli qalam bilan belgilaydi (ot yasovchi – ko‘k, kelishik – qizil).

Mashq
1
Tahlil qiling: baliqchilarga.
2
«Tolzorda» so‘zidagi kelishik qo‘shimchasini va ot yasovchi qo‘shimchani ayting.
3
Ot yasang: sport + chi, g‘alla + kor.