☰ Mundarija · Ona tili

O‘z va ko‘chma ma’noli sifatlar, sifat turlari

Darslar 53–55 · 3 ta dars · M.E. Toirova (1-qism); D.D. Baynazarova, M.E. Toirova (2- va 4-qism); D.D. Baynazarova (3-qism). Ona tili 4-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
53

O‘z va ko‘chma ma’nodagi sifatlar (1)

Darslik: 3-qism, 21-bet
MaqsadSifatning o‘z va ko‘chma ma’nosini farqlash.
Yangi so‘zlar
o‘z ma’no · literal meaningko‘chma ma’no · figurative meaningnigoh · glancemunosabat · attitude
Tushuntirish

Sifat o‘z ma’nosida narsaning haqiqiy belgisini bildiradi: issiq choy (choyning harorati), og‘ir yuk (yukning og‘irligi). Ko‘chma ma’noda esa boshqa narsaning belgisi o‘xshatish asosida beriladi: issiq munosabat (mehrli munosabat), og‘ir kun (qiyin kun). Ko‘chma ma’noli birikmalar nutqni ta’sirchan qiladi.

Namunalar
O‘z ma’no: sovuq suv, yumshoq non. Ko‘chma ma’no: sovuq nigoh, yumshoq ovoz.
Og‘ir sumkani ko‘tardim. Bugun og‘ir kun bo‘ldi.
Sinfda faoliyat

«O‘z yoki ko‘chma?»: o‘qituvchi birikma aytadi, bolalar «o‘z» yoki «ko‘chma» kartochkasini ko‘taradi.

Mashq
1
Qaysi birikmada sifat ko‘chma ma’noda: issiq non yoki issiq munosabat?
2
«Og‘ir yuk» birikmasi qaysi ma’noda?
3
«Qora niyat» birikmasidagi sifat qaysi ma’noda?