ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

O‘z va ko‘chma ma’noli sifatlar, sifat turlari

Darslar 53–55 · 3 ta dars · M.E. Toirova (1-qism); D.D. Baynazarova, M.E. Toirova (2- va 4-qism); D.D. Baynazarova (3-qism). Ona tili 4-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
53

O‘z va ko‘chma ma’nodagi sifatlar (1)

Darslik: 3-qism, 21-bet
MaqsadSifatning o‘z va ko‘chma ma’nosini farqlash.
Yangi so‘zlar
o‘z ma’no · literal meaningko‘chma ma’no · figurative meaningnigoh · glancemunosabat · attitude
Tushuntirish

Sifat o‘z ma’nosida narsaning haqiqiy belgisini bildiradi: issiq choy (choyning harorati), og‘ir yuk (yukning og‘irligi). Ko‘chma ma’noda esa boshqa narsaning belgisi o‘xshatish asosida beriladi: issiq munosabat (mehrli munosabat), og‘ir kun (qiyin kun). Ko‘chma ma’noli birikmalar nutqni ta’sirchan qiladi.

O‘z ma’nosiKo‘chma ma’nosi
shirin olmashirin so‘z
achchiq qalampirachchiq haqiqat
yorug‘ xonayorug‘ kelajak
quruq nonquruq gap
shirin olma1 / 6

Qaysi guruhga kiradi?

😴 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Bola «chuqur uyqu» degan gapni eshitdi. Uyqu chuqurda emas, juda tinch uyqu ekanini tushundi.

Kim ishlatadi

Yozuvchilar, o‘qituvchilar

Bugun sinab ko‘ring

Eshitgan chiroyli gapingizda so‘z boshqacha ma’noda kelganmi, o‘ylab ko‘ring.

Namunalar
O‘z ma’no: sovuq suv, yumshoq non. Ko‘chma ma’no: sovuq nigoh, yumshoq ovoz.
Og‘ir sumkani ko‘tardim. Bugun og‘ir kun bo‘ldi.
Sinfda faoliyat

«O‘z yoki ko‘chma?»: o‘qituvchi birikma aytadi, bolalar «o‘z» yoki «ko‘chma» kartochkasini ko‘taradi.

Mashq
1
Qaysi birikmada sifat ko‘chma ma’noda: issiq non yoki issiq munosabat?
2
«Og‘ir yuk» birikmasi qaysi ma’noda?
3
«Qora niyat» birikmasidagi sifat qaysi ma’noda?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliEski qog‘ozga nima bo‘ladi?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →