10
Ma’nodosh so‘zlar
Darslik: 1-qism, 39–42-betlar
MaqsadMa’nodosh so‘zlar qatorini topish va ularni gapda o‘rinli ishlatish.
Yangi so‘zlar
ma’nodosh so‘z · synonymquvonch · joyjasur · bravegapirmoq · to speak
Tushuntirish
Ma’nodosh so‘zlar turlicha yoziladi, ammo ma’nosi bir xil yoki bir-biriga yaqin bo‘ladi. Ular bir so‘z turkumiga oid bo‘ladi: quvonch – shodlik (ot), jasur – botir (sifat), gapirmoq – so‘zlamoq (fe’l). Ma’nodosh so‘zlar nutqni boy va chiroyli qiladi, bir so‘zni qayta-qayta takrorlamaslikka yordam beradi. Lekin ularning ma’nosida ozgina farq bo‘lishi mumkin, shuning uchun gapga mosini tanlash kerak.
Namunalar
Ot: quvonch – shodlik – xursandlik. Sifat: jasur – botir – qo‘rqmas. Fe’l: yugurmoq – chopmoq.
Bola gapirdi, keyin o‘rtog‘i so‘zladi. Ikkala fe’l ham bir ma’noda.
Sinfda faoliyat
«Ma’nodoshlar zanjiri»: o‘qituvchi so‘z aytadi, bolalar ketma-ket uning ma’nodoshlarini aytadi. Kim to‘xtab qolsa, o‘yindan chiqadi.
Mashq
1
«Jasur» so‘ziga ma’nodosh ayting.
botir (yoki qo‘rqmas)
2
Ortiqchasini toping: quvonch, shodlik, g‘am.
g‘am (u boshqalarga zid ma’noli)
3
Bir xil ma’noli fe’llarni toping: ko‘rmoq, qaramoq, uxlamoq.
ko‘rmoq, qaramoq