62
Sifat yasovchi qo‘shimchalar (1)
Darslik: 3-qism, 46–49-betlar
MaqsadSifat yasovchi -li va -siz qo‘shimchalari yordamida otdan sifat yasash.
Yangi so‘zlar
sifat yasovchi qo‘shimcha · adjective-forming suffixkuchli · strongbaxtsiz · unhappyrangli · colourful
Tushuntirish
-li, -siz, -dor qo‘shimchalari asosga qo‘shilib, yangi sifat yasaydi. -li «bor» ma’nosini beradi: kuch – kuchli (kuchi bor). -siz «yo‘q» ma’nosini beradi: baxt – baxtsiz (baxti yo‘q). Ular otdan Qanday? so‘rog‘iga javob beradigan sifat yasaydi: rang (Nima?) – rangli (Qanday?).
Namunalar
aql – aqlli; nur – nurli; hunar – hunarli; tuz – tuzli.
nur – nursiz; baxt – baxtsiz; kuch – kuchsiz; meva – mevasiz.
Sinfda faoliyat
«Sifat fabrikasi»: bolalar ot kartochkasini oladi (tuz, rang, nur) va -li yoki -siz qo‘shib sifat yasaydi, so‘ng u bilan birikma tuzadi.
Mashq
1
Sifat yasang: -li bilan: rang, kuch; -siz bilan: nur, baxt.
rangli, kuchli; nursiz, baxtsiz
2
Gapda -li qo‘shimchali sifatni toping: Aqlli bola savolga javob berdi.
aqlli (aql + li)
3
«Nursiz» so‘zining asosi va qo‘shimchasi:
nur – asos; -siz – sifat yasovchi