☰ Mundarija · Ona tili

Fe’l imlosi va kelishikli bog‘lanish

Darslar 98–100 · 3 ta dars · M.E. Toirova (1-qism); D.D. Baynazarova, M.E. Toirova (2- va 4-qism); D.D. Baynazarova (3-qism). Ona tili 4-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
98

Fe’l yasovchi qo‘shimchalarning imlosi (1)

Darslik: 4-qism, 62–64-betlar
MaqsadFe’l yasovchi -la, -lan, -lash, -sira, -illa (-ulla) qo‘shimchalari va ularning imlosi (1): asosga qo‘shib yoziladi.
Yangi so‘zlar
imlo · spellingqo‘shib yozish · write togethertutuq belgisi · apostrophe (tutuq belgisi)ikkilangan undosh · doubled consonant
Tushuntirish

So‘z asosiga -la, -lan, -lash, -sira, -illa (-ulla) qo‘shilsa, yangi fe’l yasaladi: toza – tozala, yaxshi – yaxshilan, ko‘mak – ko‘maklash, uyqu – uyqusira, taq – taqilla, guv – guvulla. Bu qo‘shimchalar asosga qo‘shib yoziladi, chiziqcha qo‘yilmaydi. Asosdagi tutuq belgisi saqlanadi: ta’rif + la = ta’rifla. Asos l bilan tugab, qo‘shimcha l bilan boshlansa, ikkita l yoziladi: gul + la = gulla.

Namunalar
Biz xonani tozaladik. Ustoz bizga mavzuni ta’rifladi.
Shamol guvulladi, eshik taqilladi.
Sinfda faoliyat

«Imlo ustasi»: bolalar asos va qo‘shimchani yozadi, so‘ng birlashtirib to‘g‘ri yozadi: ta’rif + lash → ta’riflash.

Mashq
1
Qo‘shing: iz + la.
2
Qo‘shing: ta’rif + la.
3
Qo‘shing: gul + la.