ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

Tushum, jo‘nalish kelishigi va so‘z tahlili

Darslar 31–33 · 3 ta dars · M.E. Toirova (1-qism); D.D. Baynazarova, M.E. Toirova (2- va 4-qism); D.D. Baynazarova (3-qism). Ona tili 4-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
31

Tushum kelishigi (2)

Darslik: 2-qism, 29–31-betlar
MaqsadTushum kelishigini boshqa kelishiklardan farqlash va egalik qo‘shimchasi bilan qo‘llash.
Yangi so‘zlar
tushum kelishigi · accusative casefarqlash · to distinguishsug‘ormoq · to watergazeta · newspaper
Tushuntirish

-ni (tushum) va -ning (qaratqich) qo‘shimchalarini adashtirmang: bolani – Kimni? (fe’lga bog‘lanadi), bolaning – Kimning? (otga bog‘lanadi). Egalik qo‘shimchasi olgan otga ham -ni qo‘shiladi: kitobim – kitobimni, kitobing – kitobingni, kitobi – kitobini. Ba’zan aniq bo‘lmagan narsa haqida gapirganda -ni tushib qoladi: Dadam gazeta o‘qiydi.

-ni (tushum)-ning (qaratqich)
bolani — Kimni?bolaning — Kimning?
fe’lga bog‘lanadiotga bog‘lanadi
kitobning1 / 9

Qaysi guruhga kiradi?

📣 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Bola o‘rtog‘iga: «Seni chaqirishdi», dedi. Gapning bir bo‘lagi o‘zgarsa, ma’no ham o‘zgaradi.

Kim ishlatadi

Aktyorlar, diktorlar

Bugun sinab ko‘ring

Bugun «kimni» yoki «kimning» deb bitta savol bering va javobni eshiting.

Namunalar
Men kitobimni o‘qidim. Sen daftaringni berding. U qalamini topdi.
Bolani chaqirdi – Kimni? (tushum). Bolaning kitobi – Kimning? (qaratqich).
Sinfda faoliyat

«-ni yoki -ning?»: o‘qituvchi gap o‘qiydi, bolalar qo‘l ko‘tarib tushum yoki qaratqich ekanini aytadi va so‘roq beradi.

Mashq
1
Kelishikni aniqlang: Ona nonni yopdi. Onaning qo‘li issiq.
2
Egalik bilan tushum shaklini yozing: daftar (men), qalam (sen).
3
«Onamni sevaman» gapidagi onamni so‘zi qaysi kelishikda?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliMurvatli o‘yinchoq nega yuradi?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →