☰ Mundarija · Ona tili

Tushum, jo‘nalish kelishigi va so‘z tahlili

Darslar 31–33 · 3 ta dars · M.E. Toirova (1-qism); D.D. Baynazarova, M.E. Toirova (2- va 4-qism); D.D. Baynazarova (3-qism). Ona tili 4-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
31

Tushum kelishigi (2)

Darslik: 2-qism, 29–31-betlar
MaqsadTushum kelishigini boshqa kelishiklardan farqlash va egalik qo‘shimchasi bilan qo‘llash.
Yangi so‘zlar
tushum kelishigi · accusative casefarqlash · to distinguishsug‘ormoq · to watergazeta · newspaper
Tushuntirish

-ni (tushum) va -ning (qaratqich) qo‘shimchalarini adashtirmang: bolani – Kimni? (fe’lga bog‘lanadi), bolaning – Kimning? (otga bog‘lanadi). Egalik qo‘shimchasi olgan otga ham -ni qo‘shiladi: kitobim – kitobimni, kitobing – kitobingni, kitobi – kitobini. Ba’zan aniq bo‘lmagan narsa haqida gapirganda -ni tushib qoladi: Dadam gazeta o‘qiydi.

Namunalar
Men kitobimni o‘qidim. Sen daftaringni berding. U qalamini topdi.
Bolani chaqirdi – Kimni? (tushum). Bolaning kitobi – Kimning? (qaratqich).
Sinfda faoliyat

«-ni yoki -ning?»: o‘qituvchi gap o‘qiydi, bolalar qo‘l ko‘tarib tushum yoki qaratqich ekanini aytadi va so‘roq beradi.

Mashq
1
Kelishikni aniqlang: Ona nonni yopdi. Onaning qo‘li issiq.
2
Egalik bilan tushum shaklini yozing: daftar (men), qalam (sen).
3
«Onamni sevaman» gapidagi onamni so‘zi qaysi kelishikda?