ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

Qaratqich va tushum kelishigi

Darslar 28–30 · 3 ta dars · M.E. Toirova (1-qism); D.D. Baynazarova, M.E. Toirova (2- va 4-qism); D.D. Baynazarova (3-qism). Ona tili 4-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
28

Qaratqich kelishigi (1)

Darslik: 2-qism, 21–22-betlar
MaqsadQaratqich kelishigini (-ning) bilish va uning so‘roqlarini aniqlash.
Yangi so‘zlar
qaratqich kelishigi · possessive caseqaramoq · to belong todaraxt · treebarg · leaf
Tushuntirish

Qaratqich kelishigidagi otga Kimning? Nimaning? Qayerning? deb so‘roq beriladi. Bu kelishik -ning qo‘shimchasi bilan hosil bo‘ladi: bola – bolaning, daraxt – daraxtning, maktab – maktabning. Qaratqich kelishigi otni otga bog‘laydi: bolaning qalami, daraxtning bargi. Qaratqich kelishigidagi ot egasini, ikkinchi ot esa uning narsasini bildiradi.

SavolQo‘shimchaMisol
Kimning?-ningbolaning
Nimaning?-ningdaraxtning
Qayerning?-ningmaktabning
uyo‘zak-ningkelishikuyning

uyning = uy + ning

Qaratqich kelishigi: kimning? nimaning?

Tartib: o‘zak + ko‘plik + egalik + kelishik

🪴 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Bola sinfdagi gul qaysi guruhniki ekanini so‘radi. Egasi aniq bo‘lgach, kim parvarish qilishi ham aniq bo‘ldi.

Kim ishlatadi

Bog‘bonlar, o‘qituvchilar

Bugun sinab ko‘ring

Atrofingizdagi bir narsa haqida «Bu kimning ...?» deb so‘rang.

Namunalar
Kimning? – bolaning, Nimaning? – daraxtning, Qayerning? – maktabning.
Dilnozaning ukasi bog‘da o‘ynayapti. Daryoning suvi sovuq.
Sinfda faoliyat

«Kimniki?»: o‘qituvchi bolalarning narsalarini ko‘rsatadi, bolalar «Dilnozaning qalami», «Alining daftari» kabi qaratqich kelishigi bilan javob beradi.

Mashq
1
Qaratqich kelishigiga qo‘ying: uy, kitob, o‘qituvchi.
2
Qaratqich kelishigidagi otni toping va so‘roq bering: Daraxtning bargi sarg‘aydi.
3
Qaysi qo‘shimcha qaratqich kelishigini hosil qiladi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliTuxum do‘konga qanday keladi?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →