☰ Mundarija · Ona tili

Qaratqich va tushum kelishigi

Darslar 28–30 · 3 ta dars · M.E. Toirova (1-qism); D.D. Baynazarova, M.E. Toirova (2- va 4-qism); D.D. Baynazarova (3-qism). Ona tili 4-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
28

Qaratqich kelishigi (1)

Darslik: 2-qism, 21–22-betlar
MaqsadQaratqich kelishigini (-ning) bilish va uning so‘roqlarini aniqlash.
Yangi so‘zlar
qaratqich kelishigi · possessive caseqaramoq · to belong todaraxt · treebarg · leaf
Tushuntirish

Qaratqich kelishigidagi otga Kimning? Nimaning? Qayerning? deb so‘roq beriladi. Bu kelishik -ning qo‘shimchasi bilan hosil bo‘ladi: bola – bolaning, daraxt – daraxtning, maktab – maktabning. Qaratqich kelishigi otni otga bog‘laydi: bolaning qalami, daraxtning bargi. Qaratqich kelishigidagi ot egasini, ikkinchi ot esa uning narsasini bildiradi.

Namunalar
Kimning? – bolaning, Nimaning? – daraxtning, Qayerning? – maktabning.
Dilnozaning ukasi bog‘da o‘ynayapti. Daryoning suvi sovuq.
Sinfda faoliyat

«Kimniki?»: o‘qituvchi bolalarning narsalarini ko‘rsatadi, bolalar «Dilnozaning qalami», «Alining daftari» kabi qaratqich kelishigi bilan javob beradi.

Mashq
1
Qaratqich kelishigiga qo‘ying: uy, kitob, o‘qituvchi.
2
Qaratqich kelishigidagi otni toping va so‘roq bering: Daraxtning bargi sarg‘aydi.
3
Qaysi qo‘shimcha qaratqich kelishigini hosil qiladi?