102
Fe’lning shaxs-son qo‘shimchalari bilan tuslanishi
Darslik: 4-qism, 74–76-betlar
MaqsadFe’lning shaxs-son qo‘shimchalari bilan tuslanishini bilish: -m, -man, -ng, -san, -di, -k, -miz, -ngiz, -siz, -lar.
Yangi so‘zlar
tuslanish · conjugationshaxs-son qo‘shimchasi · person-number suffixbirlik · singularko‘plik · plural
Tushuntirish
Fe’l ega bo‘lgan shaxs va songa mos o‘zgaradi. O‘tgan zamon: yozdim, yozding, yozdi; yozdik, yozdingiz, yozdilar. Hozirgi zamon: yozyapman, yozyapsan, yozyapti; yozyapmiz, yozyapsiz, yozyaptilar. Kelasi zamon: yozmoqchiman, yozmoqchisan, yozmoqchi; yozmoqchimiz, yozmoqchisiz, yozmoqchilar. Shaxs-son qo‘shimchalari: -m, -man, -ng, -san, -k, -miz, -ngiz, -siz va 3-shaxsda -di (-lar). Fe’l kishilik olmoshi bilan moslashadi: men yozdim, biz yozdik.
Namunalar
Men keldim, sen kelding, u keldi. Biz keldik, siz keldingiz, ular keldilar.
Men o‘qiyapman, biz o‘qiyapmiz, ular o‘qiyaptilar.
Sinfda faoliyat
«Tuslanish gulchambari»: bolalar olmosh va fe’lni juftlaydi: men – bordim, sen – bording, u – bordi...
Mashq
1
Tuslang (o‘tgan zamon, 2-shaxs birlik): kel.
kelding
2
Moslang: Biz ... (yozyapman / yozyapmiz).
yozyapmiz
3
Olmoshni toping: ... bordik.
biz