Fe’lning shaxs-son qo‘shimchalari bilan tuslanishi
Fe’l ega bo‘lgan shaxs va songa mos o‘zgaradi. O‘tgan zamon: yozdim, yozding, yozdi; yozdik, yozdingiz, yozdilar. Hozirgi zamon: yozyapman, yozyapsan, yozyapti; yozyapmiz, yozyapsiz, yozyaptilar. Kelasi zamon: yozmoqchiman, yozmoqchisan, yozmoqchi; yozmoqchimiz, yozmoqchisiz, yozmoqchilar. Shaxs-son qo‘shimchalari: -m, -man, -ng, -san, -k, -miz, -ngiz, -siz va 3-shaxsda -di (-lar). Fe’l kishilik olmoshi bilan moslashadi: men yozdim, biz yozdik.
| Shaxs | O‘tgan | Hozirgi |
|---|---|---|
| men | -m: o‘qidim | -man: o‘qiyapman |
| sen | -ng: o‘qiding | -san: o‘qiyapsan |
| u | -di: o‘qidi | -ti: o‘qiyapti |
| biz | -k: o‘qidik | -miz: o‘qiyapmiz |
| siz | -ngiz: o‘qidingiz | -siz: o‘qiyapsiz |
| ular | -lar: o‘qidilar | -lar: o‘qiyaptilar |
biz borayapmiz
o‘zak + (-ma) + -yap + shaxs qo‘shimchasi (undosh bilan tugasa -a-)
Bola o‘qituvchiga ham, tengdoshiga ham mos shaklda murojaat qildi. Fe’lni kimga gapirayotganiga moslab oldi.
Gidlar, o‘qituvchilar
Bir gapni avval tengdoshingizga, keyin kattaga aytayotgandek ayting.
«Tuslanish gulchambari»: bolalar olmosh va fe’lni juftlaydi: men – bordim, sen – bording, u – bordi...