100
Fe’llarning kelishik qo‘shimchalari bilan bog‘lanishi
Darslik: 4-qism, 68–69-betlar
MaqsadFe’llarning kelishik qo‘shimchalari bilan bog‘lanishi: fe’lga nimani? kimga? qayerda? qayerdan? savollari.
Yangi so‘zlar
tushum · accusativejo‘nalish · directional caseo‘rin-payt · locativechiqish · ablative
Tushuntirish
Fe’l o‘zi bog‘langan so‘z bilan kelishik qo‘shimchalari orqali bog‘lanadi. Tushum kelishigi: nimani yozdi? – xatni yozdi. Jo‘nalish kelishigi: qayerga bordi? – maktabga bordi. O‘rin-payt kelishigi: qayerda o‘ynadi? – bog‘da o‘ynadi. Chiqish kelishigi: qayerdan keldi? – uydan keldi. Fe’lga savol berib, bog‘langan so‘zni va uning kelishigini topamiz.
Namunalar
Ukam rasmni chizdi. – nimani chizdi? – rasmni (tushum).
Biz bozordan keldik. – qayerdan keldik? – bozordan (chiqish).
Sinfda faoliyat
«Savol zanjiri»: o‘qituvchi fe’l aytadi (ketdi), bolalar bir nechta savol beradi: kim? qayerdan? qayerga? va javob topadi.
Mashq
1
Bog‘langan so‘zni va kelishigini toping: Men maktabga bordim.
maktabga – jo‘nalish kelishigi
2
Fe’lga savol bering: Dadam gazetani o‘qidi.
nimani o‘qidi? – gazetani
3
Gap tuzing: «uydan» + «chiqdi».
Masalan: Bola uydan chiqdi.