☰ Mundarija · Ona tili

Jo‘nalish va o‘rin-payt kelishigi

Darslar 34–36 · 3 ta dars · M.E. Toirova (1-qism); D.D. Baynazarova, M.E. Toirova (2- va 4-qism); D.D. Baynazarova (3-qism). Ona tili 4-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
36

O‘rin-payt kelishigi (2)

Darslik: 2-qism, 43–45-betlar
MaqsadO‘rin-payt kelishigini jo‘nalish va chiqish kelishiklaridan farqlash; egalik bilan qo‘llash.
Yangi so‘zlar
farqlash · to distinguishhovli · yardsumka · bagqalam · pencil
Tushuntirish

Qayerda? (-da) – o‘rin-payt, Qayerga? (-ga) – jo‘nalish, Qayerdan? (-dan) – chiqish kelishigi. Bog‘da – bog‘ ichida, bog‘ga – bog‘ tomon, bog‘dan – bog‘ning ichidan. Egalik qo‘shimchasidan keyin ham -da yoziladi: kitobimda, sumkasida, qalamida. Gapda fe’l qaysi so‘roqni talab qilsa, shu kelishikdagi ot qo‘llanadi.

Namunalar
Uyda o‘tirdim. Uyga keldim. Uydan chiqdim.
Qalamim sumkamda. Daftari sumkasida yotibdi.
Sinfda faoliyat

«Uyda – uyga – uydan»: bola harakat qiladi (xonaga kiradi, xonada turadi, xonadan chiqadi), sinf mos kelishikda gap aytadi.

Mashq
1
Kelishikni tanlang: Men (maktab) … o‘qiyman.
2
Kelishikni tanlang: Biz (daryo) … bordik.
3
Egalik bilan yozing: sumka (men) + da, qalam (u) + da.