☰ Mundarija · Ona tili

Tushum, jo‘nalish kelishigi va so‘z tahlili

Darslar 31–33 · 3 ta dars · M.E. Toirova (1-qism); D.D. Baynazarova, M.E. Toirova (2- va 4-qism); D.D. Baynazarova (3-qism). Ona tili 4-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
33

Jo‘nalish kelishigi (1)

Darslik: 2-qism, 34–36-betlar
MaqsadJo‘nalish kelishigini (-ga, -ka, -qa) bilish va uning so‘roqlarini aniqlash.
Yangi so‘zlar
jo‘nalish kelishigi · directional caseyo‘nalish · directionyurak · heartqishloq · village
Tushuntirish

Jo‘nalish kelishigidagi otga Kimga? Nimaga? Qayerga? deb so‘roq beramiz. Bu kelishik -ga (-ka, -qa) qo‘shimchasi bilan yasaladi. Odatda -ga qo‘shiladi: maktabga, bolaga, tog‘ga. So‘z k bilan tugasa -ka, q bilan tugasa -qa qo‘shiladi: yurakka, qishloqqa. Jo‘nalish kelishigi harakat qayoqqa yoki kimga qaratilganini ko‘rsatadi.

Namunalar
Kimga? – bolaga. Nimaga? – kitobga. Qayerga? – maktabga, tog‘ga, qishloqqa.
Opam ko‘ylakka tugma tikdi. Biz qishloqqa mehmonga bordik.
Sinfda faoliyat

«Qayoqqa?»: o‘qituvchi joy nomini aytadi, bolalar «Men … ga boraman» deb jo‘nalish kelishigi bilan gap tuzadi.

Mashq
1
Jo‘nalish kelishigiga qo‘ying: daryo, yurak, qishloq.
2
Jo‘nalish kelishigidagi otni toping: Bolalar bog‘ga yugurdi.
3
Qaysi qo‘shimcha to‘g‘ri: ko‘ylakga yoki ko‘ylakka?