ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
Hafta hikoyasi4-sinf · 11-hafta

Murvatli o‘yinchoq nega yuradi?

🎤 Muxbir savoli: Batareyasiz murvatli o‘yinchoq o‘zi qanday yuradi?

Matematika

Dushanba: Azizning qushi

Dushanba kuni Aziz maktabdan eski tunuka qushcha olib keldi: murvatini burasa, u yurib ketardi! «Batareyasi qayerda?» — so‘radi Aziz. Malika gazeta uchun yangi savolni yozdi. Gipotezasi: «Ichida kichik batareya bor.» Kechki ovqatga onasi sut quydi: o‘lchov kosasida 0 va 1 000 ml orasida 4 teng qism bor, demak qiymati 1 000 : 4 = 250 ml. Onasi kunlik ni ham ko‘rsatdi, energiyasi kilokaloriyada o‘lchanadi: nonushta 450, tushlik 700, kechki ovqat 550, yengil taom 200 kcal. : 450 + 700 + 550 + 200 = 1 900 kcal (bu ularning menyu kartasi).

Topshiriq: Kosada 0 va 1 000 ml orasida 5 teng qism bo‘lsa, bir bo‘linma qancha?

Texnologiya

Seshanba: prujina sirlari

Seshanba kuni texnologiya darsida Nodira opa murvatli o‘yinchoqni ochib ko‘rsatdi. Mexanik o‘yinchoq yoki kuchi bilan yuradi. ni burasak, prujina o‘raladi va unda energiya yig‘iladi; o‘yinchoq shu energiyani sekin sarflab harakatlanadi. Harakat lar orqali oyoqlarga uzatiladi. Qadimda ustalar mayda richag va tishli g‘ildiraklar bilan harakatlanuvchi qurilmalar yasagan; qadimgi Yunonistonda tovush chiqaradigan mexanik qo‘g‘irchoqlar bo‘lgan deyishadi. Keyin murvatli poyezdlar, qo‘shiq aytuvchi qushlar, musiqa qutilari paydo bo‘lgan. Malika yozdi: batareya emas, prujina!

Topshiriq: Murvatni burasak, prujinada nima yig‘iladi?

📰 Fakt: Murvatni burasak, prujina o‘raladi va energiya yig‘iladi; o‘yinchoq uni sekin sarflaydi.

Ona tili

Seshanba: so‘z tahlili

Ona tili darsida Malika «murvat» so‘zini tahlil qildi: 6 harf, 6 tovush, 2 unli (u, a), 4 undosh (m, r, v, t), 2 bo‘g‘in — mur-vat. Jarangli: m, r, v; jarangsiz: t. Keyin gaplar: «Aziz murvatni burdi» — , -ni fe’lga bog‘laydi. «Aziz murvatning tishini sindirmadi» — -ning otga bog‘laydi. Qo‘shimchalar egalik bilan: kitobim — kitobimni, kitobi — kitobini. Ba’zan -ni tushib qoladi: «Dadam gazeta o‘qiydi.» -ga bilan: maktabga, bolaga; k bilan tugasa -ka, q bilan tugasa -qa: yurakka, qishloqqa.

Topshiriq: «Yurak» so‘ziga jo‘nalish kelishigi qo‘shimchasi qanday qo‘shiladi?

Tabiiy fanlar

Chorshanba: murvatni kim buradi?

Chorshanba kuni tabiiy fanlar darsida Malika so‘radi: «Murvatni burishni kim buyuradi?» — tanamizning eng murakkab a’zosi, bosh suyagi ichida. U qo‘l harakati, ko‘rish, eshitish, xotira va fikrlashni boshqaradi. Orqa miya umurtqa pog‘onasi ichida, miyaning buyruqlarini tanaga yetkazadi. Bosh miya, orqa miya va lar birga asab tizimini tashkil qiladi. Sezgi a’zolari signalni nervlar orqali miyaga yuboradi, miya qaror qilib, muskullarga buyruq beradi. Qo‘l issiq choynakka tegsa, miya buyrug‘i bilan darrov tortiladi. Miyani asrash uchun 9–11 soat uxlash, yaxshi ovqatlanish, suv ichish, sport va o‘qish kerak.

Topshiriq: Sezgi a’zolaridan signal qayerga boradi?

📰 Fakt: Murvatni qo‘l buradi, qo‘lga esa miya nervlar orqali buyruq beradi.

Matematika

Chorshanba: lentadagi masofa

Malika polga o‘lchov lentasi yopishtirdi: O (0), birlik kesma e = 5 sm. Nuqta A(3) — O dan 3 birlik: OA = 3 × 5 = 15 sm. Teskarisi: 40 sm : 5 = 8 — koordinatasi 8. Qushcha A(3) dan 10 marta burilgan murvat bilan o‘ngga B(11) gacha yurdi: AB = 11 − 3 = 8 birlik = 8 × 5 = 40 sm. Murvat 5 marta burilganda B′(7) ga yetdi: 7 − 3 = 4 birlik = 20 sm. Bu ularning o‘lchovi. Kattaroq koordinata — o‘ngda, kichigi — chapda. Murvat qancha ko‘p burilsa, prujinada energiya shuncha ko‘p!

Topshiriq: Birlik kesma e = 5 sm. A(2) va B(9) orasidagi masofa necha sm?

📰 Fakt: Ularning o‘lchovida qushcha 5 marta burilgan murvat bilan 20 sm, 10 marta burilgani bilan 40 sm yurdi.

Tabiiy fanlar

Payshanba: energiya manbai

Payshanba kuni Malika so‘radi: «Murvatni burgan qo‘limning energiyasi qayerdan?» Nodira opa ovqat hazm qilish tizimini tushuntirdi. Tanamiz mayda lardan iborat, ularga oziq kerak: oqsil hujayralarni quradi (go‘sht, baliq, tuxum, sut, loviya), energiya uchun «yoqilg‘i» (non, yorma, kartoshka, meva). Hazm og‘izda boshlanadi: tishlar maydalaydi, so‘lak uglevodni parchalay boshlaydi, shuning uchun yaxshilab chaynash kerak. So‘ng ovqat qizilo‘ngach orqali oshqozonga, undan ingichka ichakka o‘tadi va oziq qonga so‘riladi. Oziq piramidasi: ko‘p non va yorma, sabzavot, meva; go‘sht va sut kamroq; shirinlik juda oz.

Topshiriq: Qaysi oziq energiya uchun asosiy «yoqilg‘i»?

📰 Fakt: Qo‘ldagi energiya ovqatdan keladi: uglevodlar (non, yorma) energiya uchun «yoqilg‘i».

O‘qish savodxonligi

Payshanba: janr va Asosiy qonun

O‘qish darsida birinchi bo‘lim takrorlandi: do‘stlik haqida hikoya («Kichik ustoz»), she’r («Do‘st do‘stga oyna»), bir olim haqidagi rivoyat, xalq ertagi va masal. Har bir ning o‘z belgisi bor: hikoya — nasr, she’r — misralar, ertak — «Bir bor ekan, bir yo‘q ekan», masal — hayvonlar va xulosa. O‘qigach janrni, muallifni va g‘oyani aytish kerak. Keyin Mansur Aslonovning «Qomusim» she’ri haqida gaplashdilar. Konstitutsiya — davlatning asosiy i; boshqa qonunlar unga zid bo‘lmasligi kerak, u fuqarolarning huquq va burchlarini belgilaydi. U 1992-yil 8-dekabrda qabul qilingan; 2023-yilda yangi tahriri referendumda qabul qilindi. «Qo‘li gul» — mohir, «ko‘ngli ochiq» — samimiy.

Topshiriq: Hayvonlar va «qissadan hissa» bilan tugaydigan janr qaysi?

Tarbiya

Juma: bargdagi chang

Juma kuni shamolli, changli kun edi. Zarina maktab daraxtidan uchta bargni nam paxta bilan artdi: paxta kulrang bo‘ldi! «Daraxt ildizi tuproqni ushlaydi, barglari havodagi changni tutib uni tozalaydi, soya va salqinlik beradi, — dedi Nodira opa. — Yomg‘ir bargni yuvadi va barg yana chang tuta oladi.» Daraxt kam joyda unumdor yer sekin qumga aylanadi, chang bo‘ronlari ko‘payadi: bu . Uni to‘xtatish uchun cho‘lda o‘sadigan o‘simliklar — masalan, saksovul ko‘chatlari — ekiladi, shaharda ko‘chalar va uy devorlarini havoni salqinlashtiradi. Ko‘chat ekishda mutaxassis va kattalar bilan ishlaymiz.

Topshiriq: Cho‘llanish nima?

Ingliz tili

Juma: sinf chanti

Juma kuni ingliz tili darsida 1- va 2-bo‘limlarni takrorlashdi: sport, «I’m good at …», «Are you good at …?», shahar, «Where’s the …?», across from, next to, yo‘nalish: Start at …, Go straight ahead, Turn left. Keyin o‘z — ritmli qofiya yaratdilar. Qoida: har misrada to‘rt urg‘u (qarsak chalamiz) va oxirgi so‘zlar qofiyalanadi; bir guruh so‘raydi, boshqasi javob beradi. Anvar boshladi: «Are you good at drawing? Yes, I am!» Zarina qo‘shdi: «Turn left at the bank, then stop and clap — clap, clap!» Takrorlash tilni yodlashga yordam beradi. Malika qarsak chalib ritmni ushlab turdi.

Topshiriq: Savolni tuz: so‘zlarni tartib bilan bos.

So‘zlarni tartib bilan bosib, gapni yig‘ing

Areyougoodatdrawing?

TarbiyaTexnologiya

Maqola chiqdi!

Dushanba kuni «4-B xabarlari»da maqola chiqdi. Malika yozdi: «Men tunuka qushchaning ichida batareya bor deb o‘ylagandim. Gipotezam noto‘g‘ri chiqdi: ichida prujina bor.» Aziz maqola yonida o‘z qushchasini ko‘rsatdi va murvatni burib, uni yurgizdi. Anvar bolalarga o‘lchovlar jadvalini ko‘rsatdi: 5 marta — 20 sm, 10 marta — 40 sm. Zarina qo‘shdi: «Demak, ovqatdan olgan energiyamiz prujinaga o‘tadi!» Nodira opa jilmaydi: «Mana, haqiqiy muxbir — bilimlarni bir-biriga bog‘laydi.»

Topshiriq: Qaysi fakt «ichida batareya bor» gipotezasini rad etdi?

Bir haftani bir hikoyada takrorlading!

Bu hikoya 7 ta fanni birlashtirdi.

MatematikaOna tiliO‘qish savodxonligiIngliz tiliTabiiy fanlarTarbiyaTexnologiya

0 / 13 yulduz

4-B xabarlari

Murvatli o‘yinchoq prujina kuchi bilan yuradi

Murvatli o‘yinchoq ichida batareya yo‘q, prujina yoki rezinka bor. Murvatni burasak, prujina o‘raladi va unda energiya yig‘iladi; o‘yinchoq uni sekin sarflab, tishli g‘ildiraklar orqali yuradi. Bizning o‘lchovimizda 5 marta burilgan murvat qushchani 20 sm, 10 marta burilgani 40 sm yurgizdi. Buning energiyasi ovqatdan keladi: uglevodlar tanamiz uchun yoqilg‘i.

— Malika, yosh muxbir

Tekshirilgan faktlar

  1. Murvatni burasak, prujina o‘raladi va energiya yig‘iladi; o‘yinchoq uni sekin sarflaydi.
  2. Murvatni qo‘l buradi, qo‘lga esa miya nervlar orqali buyruq beradi.
  3. Ularning o‘lchovida qushcha 5 marta burilgan murvat bilan 20 sm, 10 marta burilgani bilan 40 sm yurdi.
  4. Qo‘ldagi energiya ovqatdan keladi: uglevodlar (non, yorma) energiya uchun «yoqilg‘i».

Yulduzli savollar

  1. Nonushta 450, tushlik 700, kechki ovqat 550 kcal. Jami qancha?

  2. Hazm qilish qayerda boshlanadi?

  3. O‘ylab ko‘r: nega murvat ko‘p burilsa, o‘yinchoq uzoqroq yuradi?

Hikoyadagi darslar