☰ Mundarija · Ona tili

Qaratqich va tushum kelishigi

Darslar 28–30 · 3 ta dars · M.E. Toirova (1-qism); D.D. Baynazarova, M.E. Toirova (2- va 4-qism); D.D. Baynazarova (3-qism). Ona tili 4-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
29

Qaratqich kelishigi (2)

Darslik: 2-qism, 23–25-betlar
MaqsadQaratqich kelishigidagi ot bilan egalik qo‘shimchali otni bog‘lash; -niki shakli.
Yangi so‘zlar
qaratqich · possessor nounegalik qo‘shimchasi · possessive suffix-niki · “belonging to”sinfdosh · classmate
Tushuntirish

Qaratqich kelishigidagi ot bilan birga kelgan ikkinchi ot odatda egalik qo‘shimchasini oladi: bolaning qalami, maktabning hovlisi, Alining akasi. Qaratqich kelishigi qo‘shimchasi -ning bilan egalik qo‘shimchasi birga ishlatiladi. Narsaning kimniki ekanini aytganda -niki ham qo‘llanadi: Bu qalam Dilnozaniki (Kimniki?).

Namunalar
Kitobning muqovasi qizil. Daftarning sahifasi toza.
Bu sumka Madinaniki. Qo‘shnimizning bog‘i keng.
Sinfda faoliyat

«Juftini top»: kartochkalarda qaratuvchi (maktab, daraxt, bola) va qaralmish (hovli, barg, ota-ona) so‘zlari yozilgan; bolalar juftlarini topib, -ning bilan o‘qiydi.

Mashq
1
Gapni to‘ldiring: (Uy) … eshigi ochiq.
2
«Bu daftar Alinikidir.» gapida -niki qanday ma’no beradi?
3
Qaratqich kelishigida gap tuzing: o‘qituvchi, sumka.