☰ Mundarija · Ona tili

Qaratqich va tushum kelishigi

Darslar 28–30 · 3 ta dars · M.E. Toirova (1-qism); D.D. Baynazarova, M.E. Toirova (2- va 4-qism); D.D. Baynazarova (3-qism). Ona tili 4-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
30

Tushum kelishigi (1)

Darslik: 2-qism, 26–28-betlar
MaqsadTushum kelishigini (-ni) bilish va uning so‘roqlarini aniqlash.
Yangi so‘zlar
tushum kelishigi · accusative casefe’l · verbsug‘ormoq · to watero‘rmoq · to reap
Tushuntirish

Tushum kelishigidagi otga Kimni? Nimani? Qayerni? deb so‘roq beriladi. Bu kelishik -ni qo‘shimchasi bilan hosil bo‘ladi: bola – bolani, gul – gulni, bog‘ – bog‘ni. -ni olgan ot fe’l bilan bog‘lanadi: gulni sug‘ordi, kitobni o‘qidi. Harakat kimga yoki nimaga o‘tayotganini ko‘rsatadi.

Namunalar
Kimni? – o‘qituvchini. Nimani? – kitobni. Qayerni? – bog‘ni.
Dehqon bug‘doyni o‘rdi. Ona nonni yopdi.
Sinfda faoliyat

«Harakat kimga?»: bir bola harakatni ko‘rsatadi (gul sug‘orish), boshqalar «Gulni sug‘ordi» deb javob beradi va -ni ni topadi.

Mashq
1
Tushum kelishigiga qo‘ying: gul, daftar, ona.
2
Tushum kelishigidagi otni toping: Bolalar daraxtni ekdi.
3
-ni olgan ot qaysi so‘z turkumi bilan bog‘lanadi?