2
Tovushlar va harflar
Darslik: 1-qism, 9–11-betlar
MaqsadTovush va harfni farqlash; so‘zdagi tovush, harf va bo‘g‘inlarni sanash.
Yangi so‘zlar
tovush · soundharf · letterbo‘g‘in · syllableharf birikmasi · letter combination
Tushuntirish
Tovush aytiladi va eshitiladi, harf esa yoziladi va ko‘riladi. Nutq gaplardan, gap so‘zlardan, so‘z esa tovushlar va harflardan tashkil topadi. Ba’zan ikkita harf bitta tovushni bildiradi: sh, ch, ng. Ular harf birikmasi deyiladi. So‘zda nechta unli tovush bo‘lsa, shuncha bo‘g‘in bo‘ladi.
Namunalar
choynak: 6 ta tovush (ch, o, y, n, a, k), 7 ta harf, 2 ta bo‘g‘in (choy-nak). «ch» — harf birikmasi.
shahar: 5 ta tovush (sh, a, h, a, r), 6 ta harf, 2 ta bo‘g‘in (sha-har).
Sinfda faoliyat
«Tovush yig‘uvchi»: o‘qituvchi so‘z aytadi, bolalar tovushlar sonicha qarsak chaladi, keyin so‘zni daftarga yozib, harflarni sanaydi.
Mashq
1
«Tong» so‘zida nechta tovush va nechta harf bor?
3 ta tovush (t, o, ng), 4 ta harf (t, o, n, g).
2
«Quyosh» so‘zini bo‘g‘inlarga ajrating.
qu-yosh (2 ta bo‘g‘in)
3
Harf birikmalarini ayting: shaftoli, chelak, tong.
shaftoli — sh; chelak — ch; tong — ng.