13
Odob
Darslik: 1-qism, 56–59-betlar
MaqsadOdobli va odobsiz xulqni ajratish; odob so‘zlarini nutqda ishlatish.
Yangi so‘zlar
odob · good mannersuzr · apologykamtarlik · modestymuomala · way of treating people
Tushuntirish
Odob — kattalarga hurmat, kichiklarga mehr, yoqimli gapirish va xushmuomalalikdir. Darslikdagi «Odob» hikoyasining muallifi — Muhabbat Hamidova, bolalar jurnalida ko‘p yillar ishlagan jurnalist. Hikoyada bir bolaning ish va gap-so‘zdagi odobsizligi ko‘rsatiladi. Biz uni takrorlamaymiz, o‘z matnimizni o‘qiymiz. Odob so‘zlari: salom, rahmat, marhamat, iltimos, uzr.
Qaysi guruhga kiradi?
👋 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol
Sinfga yangi bola keldi. Bir bola: «Xush kelibsiz!» dedi va unga joy ko‘rsatdi. Yaxshi so‘z yangi kelganga yengillik beradi.
Kim ishlatadi
Sotuvchilar, hamshiralar
Bugun sinab ko‘ring
Bugun bir kishiga yoqimli so‘z bilan murojaat qiling.
Namunalar
«Uzr so‘rash — jasorat». Jamshid darvoza oldida o‘ynayotgan edi. Qo‘shni kampir sumkasini ko‘tarib o‘tayotganida, Jamshid to‘pi bilan unga tegib ketdi. Dastlab Jamshid: «O‘zingiz to‘siq bo‘ldingiz», — deb qo‘pol javob berdi. So‘ng onasining «Odob nima edi?» degan so‘zlarini esladi. U kampirning oldiga borib: «Kechiring, xolajon, sumkangizni ko‘tarib beraymi?» — dedi. Kampir jilmaydi: «Odobli bola uyning bezagi», — dedi.
Odobli ibora: «Kechiring», «Marhamat», «Rahmat».
Sinfda faoliyat
«Odob sahnasi»: juftliklar qo‘pol va odobli suhbatni navbat bilan o‘ynab, farqini muhokama qiladi.
Mashq
1
Jamshid kimga to‘p bilan tegib ketdi?
Qo‘shni kampirga
2
U dastlab qanday javob berdi?
Qo‘pol javob berdi.
3
Keyin Jamshid nima qildi?
Uzr so‘rab, sumkani ko‘tarib berishni taklif qildi.
4
Kampir odobli bola haqida nima dedi?
U uyning bezagi.
5
Uchta odob so‘zini ayting.
Masalan: salom, rahmat, marhamat