13
Odob
Darslik: 1-qism, 56–59-betlar
MaqsadOdobli va odobsiz xulqni ajratish; odob so‘zlarini nutqda ishlatish.
Yangi so‘zlar
odob · good mannersuzr · apologykamtarlik · modestymuomala · way of treating people
Tushuntirish
Odob — kattalarga hurmat, kichiklarga mehr, yoqimli gapirish va xushmuomalalikdir. Darslikdagi «Odob» hikoyasining muallifi — Muhabbat Hamidova, bolalar jurnalida ko‘p yillar ishlagan jurnalist. Hikoyada bir bolaning ish va gap-so‘zdagi odobsizligi ko‘rsatiladi. Biz uni takrorlamaymiz, o‘z matnimizni o‘qiymiz. Odob so‘zlari: salom, rahmat, marhamat, iltimos, uzr.
Namunalar
«Uzr so‘rash — jasorat». Jamshid darvoza oldida o‘ynayotgan edi. Qo‘shni kampir sumkasini ko‘tarib o‘tayotganida, Jamshid to‘pi bilan unga tegib ketdi. Dastlab Jamshid: «O‘zingiz to‘siq bo‘ldingiz», — deb qo‘pol javob berdi. So‘ng onasining «Odob nima edi?» degan so‘zlarini esladi. U kampirning oldiga borib: «Kechiring, xolajon, sumkangizni ko‘tarib beraymi?» — dedi. Kampir jilmaydi: «Odobli bola uyning bezagi», — dedi.
Odobli ibora: «Kechiring», «Marhamat», «Rahmat».
Sinfda faoliyat
«Odob sahnasi»: juftliklar qo‘pol va odobli suhbatni navbat bilan o‘ynab, farqini muhokama qiladi.
Mashq
1
Jamshid kimga to‘p bilan tegib ketdi?
Qo‘shni kampirga
2
U dastlab qanday javob berdi?
Qo‘pol javob berdi.
3
Keyin Jamshid nima qildi?
Uzr so‘rab, sumkani ko‘tarib berishni taklif qildi.
4
Kampir odobli bola haqida nima dedi?
U uyning bezagi.
5
Uchta odob so‘zini ayting.
Masalan: salom, rahmat, marhamat