62
Bilasizmi, bolalar?
Darslik: 4-qism, 18–20-betlar
MaqsadKamtarlik va maqtanchoqlik farqini ko‘rish; sifatlar (botir, jasur, qo‘rqoq) va ma’nodoshlar bilan ishlash.
Yangi so‘zlar
botir · bravejasur · courageousqo‘rqoq · cowardmanman · arrogant
Tushuntirish
Haqiqiy botir o‘zini maqtamaydi, zaifni himoya qiladi. Maqtanchoq esa ko‘p gapiradi, lekin ish kelganda orqaga chekinadi. Darslikda Tolib Yo‘ldoshning «Bilasizmi, bolalar?» she’ri bor. Tolib Yo‘ldosh bolalar uchun ko‘p she’r yozgan; uning ko‘p she’rlari topishmoq tarzida bo‘ladi. Biz she’rni qayta aytmaymiz, o‘z matnimizni o‘qiymiz. Botir — jasur, dovyurak, mard; qarama-qarshisi — qo‘rqoq.
Namunalar
«Haqiqiy botir kim?». Sinfimizda Umid doim: «Men eng kuchliman, hech narsadan qo‘rqmayman», — deb maqtanardi. Bir kuni maktab hovlisida katta it paydo bo‘ldi. Umid darhol ustun orqasiga yashirindi. Kamtarin Ravshan esa kichik bolalarni ehtiyotlik bilan ichkariga olib kirdi va o‘qituvchini chaqirdi. Hamma Ravshanning ishiga tahsin aytdi. Umid esa: «Botirlik maqtovda emas, ishda ekan», — dedi.
Ma’nodoshlar: botir — jasur — dovyurak. Qarama-qarshi: botir — qo‘rqoq.
Sinfda faoliyat
«Kim botir?»: bolalar vaziyat kartochkalarini o‘qib, qaysi qahramon botirlik qilganini asoslab beradi.
Mashq
1
Umid nima deb maqtanardi?
Eng kuchli ekanini, hech narsadan qo‘rqmasligini
2
Hovlida nima paydo bo‘ldi?
Katta it
3
Umid nima qildi?
Ustun orqasiga yashirindi.
4
Ravshan nima qildi?
Kichik bolalarni ichkariga olib kirib, o‘qituvchini chaqirdi.
5
«Botir»ga ikkita ma’nodosh so‘z ayting.
Masalan: jasur, dovyurak