55
Ona qarzi
Darslik: 3-qism, 66–69-betlar
MaqsadXalq ertagining belgilarini bilish; ona qarzini uzish yo‘llari haqida fikr yuritish.
Yangi so‘zlar
qarz · debtxalq ertagi · folk talesadoqat · devotiong‘amxo‘r · caring
Tushuntirish
Xalq ertagining muallifi ma’lum emas: u avloddan avlodga og‘zaki o‘tib kelgan. Har bir xalqda ertak bor: o‘zbek, hind, rus, arab ertaklari. Darslikda «Ona qarzi» nomli hind xalq ertagi berilgan. Biz uni takrorlamaymiz, o‘z ertagimizni o‘qiymiz. Maqolda aytilganidek, onaning qarzini hech narsa bilan uzib bo‘lmaydi, lekin uning ko‘nglini xursand qilish mumkin.
Namunalar
«Bola va oltin tanga». Bir bola onasiga: «Men senga qarzimni uzmoqchiman», — debdi va hamyonidan oltin tanga uzatibdi. Ona jilmayibdi: «Bu tanga bilan meni uyg‘otgan tunlarimning narxini to‘lay olmaysan». Bola o‘ylanib qolibdi. Keyin u onasining qo‘lidan chelakni olib, suv tashibdi, uyni tozalabdi va unga kitob o‘qib beribdi. «Mana shu mening qarzimni qaytarishim», — debdi bola. Ona uni mahkam quchoqlabdi.
Xalq ertagida muallif ko‘rsatilmaydi; o‘git (g‘oya) muhim.
Sinfda faoliyat
«Qarz uzamiz»: bolalar ona uchun uyda qilishi mumkin bo‘lgan 5 ta yordamni ro‘yxatga yozadi.
Mashq
1
Bola onasiga nima uzatdi?
Oltin tanga
2
Ona tanga haqida nima dedi?
U bilan uyqusiz tunlarning narxini to‘lab bo‘lmaydi.
3
Bola qarzini qanday qaytardi?
Suv tashidi, uyni tozaladi, kitob o‘qib berdi.
4
Ertakning g‘oyasi nima?
Onaning qadriga mehr va yordam bilan yetamiz.
5
Xalq ertagining muallifi kim?
Noma’lum; xalq yaratgan.