28
Enajonim ertak aytadi
Darslik: 2-qism, 48–52-betlar
MaqsadErtak tuzilishini bilish (boshlanma, voqea, yakun); ertak kabi og‘zaki hikoya qilish.
Yangi so‘zlar
ertak · taleboshlanma · openingajdod · ancestorqo‘shiq · song
Tushuntirish
Ertaklar odatda «Bir bor ekan, bir yo‘q ekan» deb boshlanadi. Ularda yaxshilik yomonlik ustidan g‘alaba qiladi. Darslikda Xudoyberdi To‘xtaboyevning «Enajonim ertak aytadi» matni bor. Xudoyberdi To‘xtaboyev — «Sariq devni minib» kabi sarguzasht kitoblari bilan mashhur o‘zbek yozuvchisi. Biz uning matnini takrorlamaymiz, o‘z ertagimizni o‘qiymiz. Ertak qismlari: boshlanma, voqealar, yakun.
Boshlanma→Voqea→Yakun
0 / 4 — keyingisini tanlang
🎭 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol
Sinf bayramida bola o‘zi o‘ylab topgan qisqa ertakni aytdi. Tinglovchilar jim bo‘lib, oxirigacha eshitdi.
Kim ishlatadi
Ertakchilar, aktyorlar
Bugun sinab ko‘ring
Uch gapda o‘zingiz o‘ylab topgan kichik ertak ayting.
Namunalar
«Qorparchaning sayohati». Bir bor ekan, bir yo‘q ekan, osmonda Qorparcha degan kichkina qor yashar ekan. U yerga tushib, dunyoni ko‘rgisi kelibdi. Yo‘lda uni Shamol uchirib ketibdi, ammo Qorparcha qo‘rqmabdi. U daraxtga qo‘nib, qushchani isitibdi. Qushcha rahmat aytib, unga shirin qo‘shiq kuylabdi. Bahor kelganda Qorparcha suvga aylanib, daraxt ildiziga singibdi. Daraxt gullab, ertak shu bilan tugabdi.
Qismlar: boshlanma — «Bir bor ekan...»; voqea — sayohat; yakun — daraxt gulladi.
Sinfda faoliyat
«Ertak aytamiz»: bolalar «Bir bor ekan, bir yo‘q ekan» deb boshlab, zanjir bo‘ylab ertakni davom ettiradi.
Mashq
1
Qorparcha nimani xohladi?
Yerga tushib, dunyoni ko‘rishni
2
Shamol uni nima qildi?
Uchirib ketdi.
3
Qorparcha qushchaga qanday yordam berdi?
Uni isitdi.
4
Bahor kelganda Qorparchaga nima bo‘ldi?
Suvga aylanib, daraxt ildiziga singdi.
5
Ertak qanday so‘zlar bilan boshlanadi?
Bir bor ekan, bir yo‘q ekan