☰ Mundarija · Tabiiy fanlar

Jonli va jonsiz tabiat

Darslar 18–19 · 2 ta dars · O.E. Tigay, Y.V. Malikova. Tabiiy fanlar 2-sinf, 1-qism. Novda Edutainment, 2023; O.E. Tigay. Tabiiy fanlar 2-sinf, 2-qism. Novda Edutainment, 2023
19

Tabiatdagi hamma narsa bir-biriga bog‘liq

Darslik: 1-qism, 65–67-betlar
MaqsadJonli va jonsiz tabiat bir-biriga bog‘liqligini, hamma tirik jonzotga yorug‘lik-issiqlik, suv, havo va ozuqa kerakligini tushunish.
Yangi so‘zlar
bog‘liq · connectedozuqa · nutrient, foodissiqlik · warmthbarg · leaf
Tushuntirish

Jonli tabiat jonsiz tabiatsiz yashay olmaydi. Quyosh yorug‘lik va issiqlik beradi: o‘simliklar yorug‘likda bargida ozuqa hosil qiladi, hayvonlar ko‘rish uchun yorug‘likdan foydalanadi. Suv hamma tirik jonzotga kerak: o‘simlik suvni ildizi bilan tortadi, hayvon va odam suv ichadi. Nafas olish uchun havo kerak. Xulosa: barcha tirik jonzotlarga ozuqa, issiqlik, suv va havo kerak.

Namunalar
Quyoshsiz o‘simlik o‘sishdan to‘xtaydi, o‘simliksiz hayvon ovqatsiz qoladi.
Qurg‘oqchilikda suv yetishmay, o‘simliklar qurib qoladi.
Sinfda faoliyat

Tajriba «Yorug‘lik va o‘simlik»: ikkita bir xil o‘sib chiqqan loviya ko‘chatini (yoki xonaki o‘simlikni) oling. Birini deraza yoniga, ikkinchisini yopiq shkafga qo‘ying. Ikkalasini ham bir xil sug‘oring. Bir hafta har kuni kuzating va rasmini chizing. Qaysi biri yashil va baquvvat qoldi? Xulosa: o‘simlikka yorug‘lik kerak.

Mashq
1
Tirik jonzotlarga nimalar kerak? 4 ta ayting.
2
O‘simlik suvni qaysi qismi bilan tortadi?
3
Quyosh o‘simliklarga nima beradi?