ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Tabiiy fanlar

Shaharlar, qishloqlar va transport

Darslar 11–12 · 2 ta dars · O.E. Tigay, Y.V. Malikova. Tabiiy fanlar 2-sinf, 1-qism. Novda Edutainment, 2023; O.E. Tigay. Tabiiy fanlar 2-sinf, 2-qism. Novda Edutainment, 2023
12

Transport uzog‘imizni yaqin qiladi

Darslik: 1-qism, 38–41-betlar
MaqsadTransport turlarini (yer, suv, havo; yo‘lovchi va yuk) bilish va tezlik tushunchasini anglash.
Yangi so‘zlar
transport · transporttezlik · speedyuk · cargoyo‘lovchi · passenger
Tushuntirish

Qadimda odamlar uzoq yo‘lga piyoda, otda, tuyada yoki eshakda borgan, keyin aravalar paydo bo‘lgan. 1886-yilda nemis muhandisi Karl Bents benzinda yuradigan birinchi avtomobilni yaratgan. Transport yer, suv va havo transportiga bo‘linadi. Yana yo‘lovchi tashiydigan va yuk tashiydigan transport bor. Transportning muhim xususiyati — tezlik: tez transport bir xil masofaga kam vaqtda yetib boradi. Eng tez transport — samolyot.

avtobusyuk mashinasiyerkemasuvsamolyotvertolyothavoTransport
Avtobus1 / 8

Qaysi guruhga kiradi?

🚌 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Avtobus piyodadan tezroq yuradi.

Bugun sinab ko‘ring

Ko‘rgan transportni tanlab, yuk yoki yo‘lovchi ekanini ayting.

Namunalar
TransportTuri
avtobusyerusti, yo‘lovchi
yuk mashinasiyerusti, yuk
Avtobus — yer usti va yo‘lovchi transporti, yuk mashinasi — yer usti va yuk transporti.
Piyoda odam soatiga taxminan 4–5 km yuradi, avtomobil esa ancha tez.
Sinfda faoliyat

Tajriba «G‘ildirak nima uchun kerak?»: kitobdan qiya yo‘l (nishab) yasab, uning tepasidan o‘yinchoq mashinani va bir xil og‘irlikdagi ko‘ndalang yotgan o‘chirg‘ichni qo‘yib yuboring. Qaysi biri uzoqqa yuradi? G‘ildirak ishqalanishni kamaytiradi. Keyin transport rasmlarini 3 guruhga ajrating: yer, suv, havo.

Mashq
1
Birinchi benzinli avtomobilni kim va qachon yaratgan?
2
Havo transportiga 2 ta misol keltiring.
3
Toshkentdan Samarqandga eng tez nimada borish mumkin?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliDasturxondagi tortHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →