☰ Mundarija · Tabiiy fanlar

Til va teri: ta’m va sezgi

Darslar 7–8 · 2 ta dars · O.E. Tigay, Y.V. Malikova. Tabiiy fanlar 2-sinf, 1-qism. Novda Edutainment, 2023; O.E. Tigay. Tabiiy fanlar 2-sinf, 2-qism. Novda Edutainment, 2023
8

Bizning sezgi

Darslik: 1-qism, 27–28-betlar
MaqsadTeri orqali sezish (issiq-sovuq, silliq-dag‘al, yumshoq-qattiq, og‘riq) haqida bilish; terining xavfdan ogohlantirishini tushunish.
Yangi so‘zlar
teri · skinsilliq · smoothdag‘al · roughog‘riq · pain
Tushuntirish

Terimizda ko‘zga ko‘rinmaydigan juda mayda sezgir nuqtalar bor. Ular qo‘l tekkan narsa silliq yoki dag‘al, issiq yoki sovuq, yumshoq yoki qattiq ekanini miyaga xabar qiladi. Teri bizni xavfdan ham ogohlantiradi: issiq narsaga tegsak, og‘riqni sezib, qo‘limizni tortib olamiz. Sovuqda sovqotib, issiq joyga shoshilamiz.

Namunalar
Paxta yumshoq, tosh qattiq, shisha silliq, g‘isht dag‘al.
Muzdek suvga qo‘l tushsa, teri «sovuq!» deb xabar beradi.
Sinfda faoliyat

«Sirli xalta» o‘yini: matoli xaltaga xavfsiz narsalar soling (paxta, yumshoq o‘yinchoq, qalam, toshcha, sovun, qoshiq). Bola ko‘zini ochmay, qo‘li bilan paypaslab narsani topadi va nima uchun shunday deganini aytadi: «Yumshoq, shuning uchun paxta». Xavfsizlik: o‘tkir va sinadigan narsalar solmang.

Mashq
1
Qaysi a’zo bilan narsaning silliq yoki dag‘alligini sezamiz?
2
Qaynoq choynakka tegsak, nima bo‘ladi?
3
Yumshoq va qattiq narsalarga 2 tadan misol keltiring.