☰ Mundarija · Tabiiy fanlar

Quloq va burun

Darslar 5–6 · 2 ta dars · O.E. Tigay, Y.V. Malikova. Tabiiy fanlar 2-sinf, 1-qism. Novda Edutainment, 2023; O.E. Tigay. Tabiiy fanlar 2-sinf, 2-qism. Novda Edutainment, 2023
6

Burun — ajoyib mo‘jiza

Darslik: 1-qism, 21–23-betlar
MaqsadBurunning vazifasini bilish; yoqimli va yoqimsiz hidlarni ajratish; hid xavfdan ogohlantirishini tushunish.
Yangi so‘zlar
burun · nosehid · smellyoqimli · pleasantattor · perfumer
Tushuntirish

Biz hidni burun orqali sezamiz. Gul va non hidi yoqimli, buzilgan ovqat hidi yoqimsiz. Burun bizni xavfdan ogohlantiradi: ovqat achib qolganini, tutun yoki gaz borligini bildiradi. Har bir narsaning o‘z hidi bor. Atirlar tayyorlaydigan kishi attor deyiladi. Gaz yoki tutun hidi kelsa, darhol kattalarga ayting.

Namunalar
Novvoyxonadan issiq non hidi keladi, kasalxonadan dori hidi keladi.
Sut achib qolsa, hidiga qarab bilamiz.
Sinfda faoliyat

Tajriba «Burun hidni qanchalik ajratadi?»: o‘rtog‘ingizning ko‘zini ro‘molcha bilan bog‘lang. Burniga olma, banan, non, piyoz bo‘lakchasini navbat bilan tuting. U nima ekanini topsin. Burnini tutib ko‘rsin: hid sezilishi qanday o‘zgardi? Xavfsizlik: faqat bolangiz yeydigan, allergiyasi yo‘q mahsulotlarni oling; hidlab ko‘rsatganda burunga tegizmang.

Mashq
1
Hidni qaysi a’zo bilan sezamiz?
2
Burun bizni qanday xavfdan ogohlantirishi mumkin? 1 ta misol ayting.
3
Gaz hidi kelsa, nima qilamiz?