ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Tabiiy fanlar

Rang-barang olam va tovushlar

Darslar 54–55 · 2 ta dars · O.E. Tigay, Y.V. Malikova. Tabiiy fanlar 2-sinf, 1-qism. Novda Edutainment, 2023; O.E. Tigay. Tabiiy fanlar 2-sinf, 2-qism. Novda Edutainment, 2023
55

Atrofimizdagi tovushlar

Darslik: 2-qism, 95–98-betlar
MaqsadTovush tebranishdan paydo bo‘lishini, tovush qanday qulog‘imizga yetishini va tovushning baland-pastligi hamda kuchini bilish.
Yangi so‘zlar
tebranish · vibrationtovush manbayi · sound sourceshovqin · noisequloq pardasi · eardrum
Tushuntirish

Tovush — quloq eshitadigan ovoz. U juda tez tebranishlardan paydo bo‘ladi. Tovush manbayi — juda tez tebranayotgan jism: gitara simi, ovoz paychalari, qanotini qoqayotgan chivin. Tebranish havoni tebratadi, tovush to‘lqinlari havo orqali tarqalib, quloqqa yetadi. Quloq pardasi tebranadi — biz tovushni eshitamiz. Tebranish kuchli bo‘lsa, tovush kuchli, kuchsiz bo‘lsa — kuchsiz bo‘ladi. Jism juda tez tebransa, tovush baland, sekin tebransa — past. Bir nechta tovushning tartibsiz eshitilishi shovqin deyiladi; kuchli shovqin qulog‘imizga zarar qiladi.

o‘rtacha · o‘rtacha

O‘rtacha uzunlik — o‘rtacha balandlik

Tor qanchalik kuchli tortilsa, tovush shunchalik kuchli eshitiladi

🔔 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Qo‘lingizni bo‘yningizga qo‘yib gapirsangiz, yengil titrash sezasiz.

Bugun sinab ko‘ring

Bir marta ohista, bir marta baland «a» deng.

Namunalar
SimTovush
yo‘g‘onpast
ingichkabaland
Qalin gitara simi past, ingichka sim baland ovoz chiqaradi.
Chivin g‘ing‘illaydi, chunki qanotini juda tez qoqadi.
Sinfda faoliyat

Tajribalar: 1) Qo‘lingizni bo‘yningizga qo‘yib «a-a-a» deb ayting: tebranishni sezasiz. 2) Chizg‘ichning bir uchini stol chetiga bosib, ikkinchi uchini chertib tebrating. Chizg‘ich uchini qisqartirsangiz, tovush balandlashadimi? 3) Qutiga rezinkani tortib, chertib ko‘ring: tarang rezinka — baland tovush. Xavfsizlik: kuchli ovozni quloq yonida chiqarmang, tovushni juda baland qilmang.

Mashq
1
Tovush nimadan paydo bo‘ladi?
2
Tovush qulog‘imizga qanday yetib keladi?
3
Qaysi tovush baland: tez tebranganida yoki sekin tebranganida?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliChivin nega vizillaydi?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →